Сирупот од кромид против кашлица го смирува грлото благодарение на шеќерот, но не е безопасен за шест групи луѓе – од дијабетичари до доенчиња

Сирупот од кромид против кашлица го смирува грлото благодарение на шеќерот, но не е безопасен за шест групи луѓе – од дијабетичари до доенчиња.

Во многу домаќинства, теглата со кромид и шеќер на прозорецот го означува почетокот на сезоната на настинки, но не најдовме клинички испитувања врз луѓе кои потврдуваат дека овој сируп навистина ја лекува кашлицата. Иако густиот, сладок сируп може да го смири иритираното грло, тој носи одредени ризици за одредени групи луѓе.

Не најдовме клинички испитувања врз луѓе за сирупот од кромид и шеќер против кашлица; затоа, не постојат докази што би го поткрепиле тврдењето дека кромидот ја лекува кашлицата. Сирупот веројатно обезбедува само привремено олеснување за иритираното грло.

- Advertisement -

Ако не припаѓате на ниту една од групите наведени на крајот од оваа статија, консумирањето неколку лажици веројатно нема да ви наштети. Сепак, имајте на ум дека само го смирувате грлото, а не ја лекувате самата кашлица.

Како се подготвува
Рецептот е речиси секогаш ист. Кромидот се сече на кругови, се реди во слоеви во тегла и се прекрива со шеќер – или понекогаш со мед. Шеќерот го извлекува сокот од кромидот и, по неколку часа, на дното се собира густ, сладок сируп. Се консумира по една лажица, неколку пати дневно, сè додека кашлицата не се смири.

Што велат истражувањата
Американските фармацевти кои ја уредуваат рубриката „The People’s Pharmacy“ (Аптеката на народот) за народни лекови, изјавија дека не нашле клинички испитувања за сирупот од кромид, иако читатели од целиот свет им го испраќале истиот рецепт.

Европската агенција за лекови (EMA) дојде до сличен заклучок. Нејзиниот Комитет за хербални медицински производи во извештајот од 2011 година наведе дека кромидот традиционално се користи за кашлица, бронхитис и астма, но дека не постојат објавени клинички податоци за препаратите од кромид. Постоечките студии врз луѓе биле мали, а препаратите користени во нив биле слабо опишани, па затоа EMA не можела да издаде официјална монографија.

Сепак, постојат лабораториски студии и студии врз животни. Кај морските прасиња, одредени сулфурни соединенија од кромидот дејствувале слично како лековите за астма, додека екстрактот од кромид ја намалил реактивноста на душникот и бројот на воспалителни клетки кај стаорци со индуцирана астма. Ваквите резултати укажуваат на потребата од понатамошни истражувања. Сепак, тие не ни дозволуваат да заклучиме колку една лажица домашен сируп му помага на човек со настинка, па дури ни дали воопшто помага.

Што може да помогне
Меѓу состојките што ги имаме дома, медот е најтемелно проучен. Систематскиот преглед на „Кокран“ (Cochrane) од 2018 година, кој опфати испитувања со деца постари од една година, заклучи дека медот веројатно ја ублажува кашлицата и нејзиното влијание врз ноќниот сон подобро отколку воопшто да не се применува третман. Се чини дека е приближно исто толку ефикасен како декстрометорфанот – состојка што се наоѓа во многу сирупи од аптека. Како ограничување, авторите наведуваат дека повеќето деца во овие испитувања добивале мед само една ноќ.

Британската организација NICE го препорачува медот како прв чекор во самолекувањето на акутна кашлица кај лица постари од една година, но напоменува дека доказите се ограничени. NHS наведува дека топлата лимонада со мед делува слично како сирупите за кашлица.

Не најдовме конкретни испитувања за сируп од чист шеќер. Стручните извори наведуваат дека густата, слатка течност ја обвива иритираната слузница на грлото и накратко го намалува нагонот за кашлање. Ако сирупот од кромид некому му помага, најверојатно тоа е причината, а не самиот кромид.

Кој не треба да го пие или треба да биде внимателен
Бебиња помлади од една година. Сирупот направен со мед не треба да им се дава на деца помлади од една година. И NHS и NICE препорачуваат мед дури по наполнета една година. Кашлицата кај бебето треба да биде проценета од педијатар, а не постојат податоци за ефектот на сирупот од кромид врз малите деца.

Луѓе со дијабетес. Домашниот сируп е главно растворен шеќер. Во упатствата за билни сирупи од аптека што содржат сахароза често пишува дека дијабетичарите не треба да ги земаат. Домашниот сируп го има истиот проблем, само што нема декларација на која пишува колку шеќер има во една лажица.

Луѓе со горушица и рефлукс. Во една американска студија од 1990 година, кромидот додаден во оброкот не предизвикал никакви промени кај здрави испитаници, но кај луѓето склони кон горушица, значително ги зголемил рефлуксот, горушицата и подригнувањето. Авторите го опишале кромидот како силен и долготраен предизвикувач на рефлукс кај овие пациенти. Самиот рефлукс може да предизвика кашлица.

Луѓе алергични на кромид. Алергијата е ретка, но е забележана. Европската агенција за лекови (EMA) известува за случаи на бронхијална астма, контактен дерматитис и алергиски риноконјунктивитис.

Луѓе кои земаат лекови за разредување на крвта. Во лабораториски испитувања, кромидот ја намалува агрегацијата на тромбоцитите. Не постојат податоци за интеракции при употреба на количините содржани во домашниот сируп, па затоа најбезбедно е да се консултирате со фармацевт.

Сите оние чија кашлица не поминува. Упорната сува кашлица понекогаш е несакан ефект од лековите за крвен притисок од групата на АЦЕ-инхибитори, како што се еналаприл и рамиприл. Домашниот сируп нема да помогне во овој случај, а може и да ја одложи посетата на лекар.