НАТО РАЗВИВА ОДБРАНБЕНА СТРАТЕГИЈА ЗАСНОВАНА НА ДРОНОВИ И ВЕШТАЧКА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА

Врховниот воен командант на НАТО во Европа подготвува нова стратегија во случај на евентуален руски напад врз источното крило на Алијансата, а планот во голема мера се потпира на користење дронови, сензори и вештачка интелигенција (ВИ), објави „Блумберг“.

Документот со наслов „Теорија на победата“ (Theory of Victory) на 12 октомври во Полска треба да го претстави генералот Алексус Гринкевич, врховен командант на сојузничките сили на НАТО во Европа. „Блумберг“ наведува дека имал увид во некласифицирана верзија од документот.

Целта е јасно да се дефинира како НАТО во случај на напад би ги запрел руските сили и би ги поразил пред тие да успеат да остварат поголеми територијални придобивки на источното крило.

- Advertisement -

Планот се надоврзува на Иницијативата за одвраќање на источното крило на НАТО (EFDI) – проект за зајакнување на одбраната од крајниот север на Европа, преку Балтикот и Полска, па сè до југоисточниот дел на континентот.

Идејата е голем број извидувачки дронови, радари, сателити, камери и други сензори да се поврзат во единствена мрежа. Податоците од нив би се обработувале со помош на вештачка интелигенција со цел командантите што побрзо да ги забележат противничките сили и порано да одлучат како да реагираат.

Американската војска веќе потврдува дека во рамките на EFDI се развиваат заеднички мрежи за податоци и се воведуваат беспилотни системи, како и командување потпомогнато со вештачка интелигенција.

Во случај на отворен напад, првата линија на одбрана во голема мера би ја сочинувале беспилотни системи – дронови во воздухот, копнени роботи и други автономни системи. Дури потоа во поголема мера би се вклучиле конвенционалните сили, како што се тенковите, борбените авиони и војниците.

Во документите за проектот се појавува изразот „Kill Web“. Станува збор за концепт во кој голем број различни сензори и оружени системи не дејствуваат во еден бавен, линеарен синџир, туку се меѓусебно поврзани, така што информациите за целта можат многу брзо да стигнат до системот што може да ја нападне.

Во пракса, на пример, еден дрон би можел да открие руско возило, податоците да ги испрати во заедничката мрежа, а вештачката интелигенција да ги поврзе со податоците од радарите и сателитите, по што командантот би го избрал најсоодветното средство за напад. Концептот се сведува на принципот: што побрзо да се види противникот, што побрзо да се донесе одлука и што побрзо да се реагира.

НАТО притоа не планира да ѝ препушти на вештачката интелигенција самостојно донесување одлуки за напад. ВИ првенствено би обработувала големи количества податоци, би ја следела ситуацијата и би предлагала опции, додека конечните одлуки за употреба на смртоносна сила и натаму би ги носеле луѓето.

Голем дел од новиот пристап произлегува од искуствата од војната во Украина, каде што евтините дронови, електронското војување и брзото поврзување на извидувањето со артилеријата целосно го променија начинот на војување.

За НАТО еден од главните проблеми е и цената на одбраната. Соборувањето дрон кој чини неколку илјади евра со ракета за противвоздушна одбрана вредна стотици илјади евра или повеќе, на долг рок не е одржливо. Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, веќе предупреди дека Алијансата мора да развие поевтини пресретнувачи и нови методи за одбрана од масовни напади со дронови.

Алијансата во последните месеци дополнително ја забрза работата на одбраната на источното крило поради честите инциденти со дронови и руските активности долж границите на земјите членки на НАТО.

Гринкевич претходно изјави дека формалните воени планови на НАТО мора да добијат политичка потврда од Северноатлантскиот совет, но отворено призна дека воениот врв веќе разгледува како Алијансата би реагирала на идните закани. НАТО паралелно воведува вештачка интелигенција во командувањето и воените вежби и експериментира со нови начини на поврзување на податоците и силите.

Новиот документ не значи дека НАТО очекува непосреден руски напад, ниту дека е донесена одлука за конкретен воен одговор. Станува збор за планирање сценарија во случај одвраќањето да не успее и Русија да нападне територија на некоја земја членка на Алијансата.