Научниците открија што се случува со сивата материја на мозокот за време на менопаузата

Промените низ кои поминува женското тело за време на менопаузата се поврзани и со промени во мозокот, но новото истражување носи откритие кое отстапува од очекуваниот модел.

Научниците откриле дека во доцната перименопауза, нормалното намалување на сивата материја во мозокот поврзано со возраста е привремено запрено.

Студијата, објавена во списанието Nature Communications, ги споредила промените во структурата на мозокот за време на три главни хормонални животни фази: пубертет, бременост и менопауза. Истражувачите анализирале податоци за 1.095 мозоци, односно снимки собрани во различни студии, со цел да ги следат промените кај поединците со текот на времето.

- Advertisement -

Сивата материја го сочинува најголемиот дел од надворешниот слој на мозокот, т.е. церебралниот кортекс, и ги содржи телата на нервните клетки и нивните врски. Нејзината количина природно се менува во текот на животот. Поранешните студии покажаа дека сивата материја се намалува за време на пубертетот и бременоста, што не мора да се смета за негативен феномен. Научниците веруваат дека во одредени фази од животот ваквите промени можат да претставуваат еден вид адаптација и усовршување на невронските мрежи.Со стареењето, се забележува и постепено намалување на сивата материја. Сепак, новите истражувања покажаа дека овој процес привремено се забавува за време на транзицијата кон менопауза.

Истражувачите конкретно анализирале 120 жени кои влегле во менопауза за време на истражувачкиот период. На почетокот на истражувањето, ниту една од нив не била без менструација цела година, додека при второто снимање, приближно три и пол години подоцна, овој услов бил исполнет. Менопаузата се дефинира како момент кога поминале 12 месеци од последната менструација.

Кај жените кои биле во доцна перименопауза, односно во последната фаза од транзицијата кон менопауза, вообичаеното намалување на сивата материја поврзано со стареењето привремено престанало. По менопаузата, тој постепен пад повторно продолжил.

Точниот момент во кој се јавува оваа стагнација се разликуваше од жена до жена, но моделот беше забележлив кај целата група испитаници. Научниците веруваат дека хормоналните промени за време на менопаузата би можеле да бидат поврзани со овие промени во структурата на мозокот, иако самото истражување не докажува директна причинско-последична врска.

Истражувањето, исто така, вклучуваше податоци за пубертетот и бременоста. Како и во претходните студии, научниците забележаа намалување на сивата материја кај девојчињата што влегуваат во пубертет и кај бремените жени. Сепак, во ниту еден од овие случаи намалувањето на сивата материја не треба автоматски да се толкува како влошување на функцијата на мозокот. Едно од можните објаснувања е дека невронските мрежи се реорганизираат и стануваат поефикасни за време на големите хормонални промени.

Посебен проблем се честите поплаки што жените ги пријавуваат за време на перименопаузата и менопаузата, како што се чувство на ментална магла, заборавеност и проблеми со концентрацијата. Новото истражување не покажа дека промените во сивата материја се директно поврзани со овие симптоми.

Авторите наведуваат дека чувството на ментална магла би можело да биде поврзано со промени во нивото на хормоните и нарушувања на спиењето, но засега нема доволно докази за да се утврди дали постои директна невролошка основа за овие поплаки.

Ниту хормонската терапија за менопауза, ниту бројот на деца што ги родиле жените не влијаеле значително на резултатите. Ова укажува дека набљудуваниот модел е поврзан со самата хормонална транзиција, иако се потребни дополнителни истражувања за попрецизно да се утврдат механизмите што стојат зад него.

Една од авторките на истражувањето, Софи ван’т Хоф од Универзитетскиот медицински центар во Амстердам, истакна дека намалувањето на сивата материја не треба автоматски да се изедначува со когнитивни проблеми. Според „Лајв саенс“, истражувачите веруваат дека промените во структурата на мозокот во текот на различните животни фази може да претставуваат дел од неговата адаптација на хормоналните промени.

Истражувањето е важно и затоа што дава еден од првите директни увиди во промените во структурата на женскиот мозок преку разни големи хормонални транзиции. Научниците очекуваат дека идните истражувања би можеле да помогнат подобро да се разбере како пубертетот, бременоста и менопаузата го обликуваат мозокот во текот на животот.

Сепак, авторите нагласуваат дека постојат ограничувања на студијата и дека се потребни нови истражувања за да се утврди што точно ги предизвикува набљудуваните промени и дали тие имаат долгорочно влијание врз функцијата на мозокот.