Како телото покажува дека внесувате премногу железо – хематологот ги посочи симптомите

Додатоците на железо често се земаат за замор и слабост, но без претходна анализа можат да направат повеќе штета отколку корист. Експертите предупредуваат дека вишокот на овој минерал се акумулира во телото и може да предизвика низа непријатни и сериозни последици.

Недостатокот на железо е најчестиот нутритивен недостаток во светот. Ако неодамна сте ја провериле крвната слика, вашиот лекар можеби укажал на ниски вредности на феритин, хемоглобин, хематокрит или серумско железо или покачен трансферин. Американското здружение за хематологија наведува дека ова се индикатори за анемија од дефицит на железо. Состојбата може да предизвика симптоми како што се екстремен замор, ментална магла и лесно појавување модринки.

Во овој случај, лекарот веројатно ќе препорача додатоци во исхраната. Сепак, луѓето без јасен план за лекување честопати не се свесни дека можеби земаат премногу или премалку железо. Хематолозите објаснуваат колку железо е навистина потребно дневно, кои се придобивките од суплементацијата и како да се препознае прекумерниот внес.

- Advertisement -

Што предизвикува недостаток на железо?
„Ниските нивоа на железо обично се резултат на недоволен внес со храна, лоша апсорпција или хронична загуба на крв“, изјави за HuffPost д-р Томас Плате, хематолог на Универзитетот во Мајами. На пример, луѓето со обилни менструации може да бидат изложени на ризик поради загуба на крв, објавува Index.hr.

Д-р Адил Кан, хематолог и онколог во Далас, додава дека недостатокот на железо може да се појави и кај пациенти со нарушена апсорпција во дигестивниот систем, како што се оние по баријатриска хирургија.

„Луѓето со недостаток на железо можат да се чувствуваат уморно и слабо, да имаат отежнато дишење, вртоглавица или синдром на немирни нозе“, вели д-р Даниел Ландау, онколог и хематолог, додавајќи дека „тестот на крвта е најдобриот начин да се провери дали проблемот е навистина железо“.

Колку железо да се зема дневно?
Ако се открие недостаток на железо, лекарите обично прво воведуваат додатоци во исхраната. Д-р Плате забележува дека дозата зависи од возраста, степенот на недостаток, причината за недостаток, бременоста и други фактори.

„За луѓе со недостаток на железо, вообичаената препорачана доза е 65 милиграми елементарно железо дневно“, вели Плат, истакнувајќи дека додатокот треба да биде во форма на феро сулфат. Бремените жени можат да имаат корист од внес од околу 27 мг елементарно железо дневно. Сепак, клучно е прво да се консултирате со лекар за вашата здравствена состојба.

Ландау истакнува дека една од најголемите заблуди е дека секој што се чувствува уморен треба да зема железо. „Заморот има многу причини, па затоа е важно да направите тестови и да потврдите дека недостатокот на железо е навистина проблемот пред да започнете да земате додатоци во исхраната“, вели Ландау.

Плат додава дека одредени состојби, како што се таласемија и миелодиспластичен синдром, може да имаат симптоми слични на недостаток на железо, но нема да реагираат на суплементација. Затоа е важно да се исклучат овие дијагнози уште на самиот почеток.

Колку железо е премногу?
Секоја единечна доза поголема од 120 мг елементарно железо е веројатно премногу, според д-р Плат. Тој исто така забележува дека земањето железо повеќе пати на ден не дава дополнителна корист во споредба со дозата што се зема еднаш дневно или поретко земање при чест недостаток на железо.

„Постарите упатства понекогаш препорачуваа земање железо до три пати на ден, а тој совет сè уште може да се слушне. Сепак, ниедна голема американска медицинска организација денес не препорачува орално железо повеќе од еднаш дневно за повеќето состојби. Исклучок е недостатокот на железо кај хронична бубрежна болест“, вели Плат.

Според Харвард здравство, нормалниот опсег на железо за возрасни мажи е од 70 до 180 микрограми на децилитар, а за жени од 60 до 170. Најдобриот начин да проверите дали внесувате премногу е да ги анализирате лабораториските резултати. Ако вредностите се надвор од овие опсези, можеби внесувате премногу или премалку железо.

Покрај лабораториските вредности, постојат и физички симптоми на прекумерен внес. „Чести несакани ефекти вклучуваат запек, гадење, стомачни тегоби и темна столица“, вели Ландау. Може да се појават и болки во зглобовите, ниско либидо, необјаснето губење на тежината и болки во зглобовите.

Што се случува ако земете премногу железо?
Според Плат, долготрајното прекумерно внесување железо може да доведе до преоптоварување на организмот. Овој минерал потоа се акумулира во органи како што се срцето и црниот дроб, а оваа состојба е позната како хемохроматоза.

„Ако не се лекува, преоптоварувањето со железо може да доведе до сериозни болести како што се срцева слабост и цироза“, предупредува Плат. „Бидејќи телото нема природен механизам за излачување на вишок железо, третманот е сложен и бара редовни трансфузии на крв или скапи лекови.“

Затоа соработката со лекар и редовното следење на нивоата на хемоглобин и феритин при земање додатоци е клучна. На овој начин, може да се спречат непријатни и потенцијално опасни симптоми и последици.