Активната состојка на Вијаграта, силденафилот, би можела во иднина да има и сосема поинаква медицинска примена – ограничување на ширењето на ракот

Активната состојка на Вијаграта, силденафилот, би можела во иднина да има и сосема поинаква медицинска примена – ограничување на ширењето на ракот. Новото истражување на научници од Институтот „Вајцман“ во Израел покажало дека силденафилот го попречува механизмот со кој канцерогените клетки го пренесуваат холестеролот во клетката, со што се намалува нивната способност да мигрираат и да создаваат метастази. Резултатите се објавени во научното списание Cancer Research.

Истражувачите откриле дека силденафилот го блокира ензимот PDE5a, што доведува до зголемување на молекулата cGMP. Таа, пак, се врзува за протеинот NPC1, кој има важна улога во транспортот на холестеролот во клетките. Како последица, холестеролот се задржува во лизозомите и станува помалку достапен за канцерогените клетки. Бидејќи клетките што се одвојуваат од примарниот тумор и се шират во други органи имаат голема потреба од холестерол, нарушувањето на овој процес ја намалува нивната способност за метастазирање.

Овој ефект не бил забележан само во една експериментална поставка. Научниците користеле повеќе модели на рак кај глувци, како и култури на канцерогени клетки добиени од човечки пациенти. Во овие експерименти силденафилот го ограничил мигрирањето и метастазирањето на канцерогените клетки. Особено интересен резултат бил добиен со комбинирање на силденафил со статини (лекови против холестерол), бидејќи силденафилот го ограничува пристапот до постојниот холестерол, додека статините го намалуваат создавањето нов холестерол.

- Advertisement -

Истражувањето вклучило и анализа на здравствени податоци собрани во период од две децении од околу пет милиони членови на израелската здравствена служба „Клалит“. Кај пациентите заболени од рак кои претходно користеле силденафил била забележана значително подобра стапка на преживување, а дополнителна корист била забележана кај оние кои истовремено користеле и статини. Сепак, ова е анализа на здравствени записи и не може сама по себе да докаже дека силденафилот го предизвикал подоброто преживување.

Токму тука е важната граница на новото откритие: силденафилот сè уште не е докажан како лек против рак кај луѓето. Досега не е спроведено рандомизирано клиничко испитување во кое пациенти со рак би добивале силденафил како терапија и би се споредувале со пациенти кои не го добиваат. Затоа не може да се каже дека Вијаграта кај пациенти го запира или го успорува ширењето на ракот. Резултатите кај животните и клетките се охрабрувачки, додека податоците од луѓето покажуваат поврзаност со преживувањето, а не докажана причинско-последична врска.

Научниците сепак сметаат дека откритието отвора интересна можност за пренамена на веќе постоечки лек во борбата против метастазите. Бидејќи силденафилот веќе долго време се користи кај луѓе и неговите дејства се добро проучени, следниот чекор би бил клиничко испитување со кое би се проверило дали механизмот што функционира во лабораторија и кај животинските модели може навистина да помогне кај пациенти со рак. Дотогаш, Вијаграта останува лек за еректилна дисфункција, а не терапија за лекување или спречување на ракот.