Катарската економија е целосно парализирана

Катар, земја која со децении беше синоним за невидено богатство и економски раст, во моментов се соочува со целосна парализа на економијата. Нападите на Иран и блокадата на поморскиот сообраќај во Ормускиот теснец ги прекинаа виталните рути за извоз на гас, доведувајќи го економскиот мотор на земјата во застој.

Земјата добива повеќе од 60% од своите приходи од извоз на природен гас, што го трансформираше поранешниот рибарски рај во една од најбогатите нации во светот. Меѓутоа, затворањето на Ормускиот теснец значи дека ниту еден танкер со гас не го напуштил брегот на Катар повеќе од два месеци.

Ситуацијата стана критична откако ирански ракети и беспилотни летала го погодија објектот Рас Лафан, клучен индустриски центар, оштетувајќи ја виталната опрема и намалувајќи го производствениот капацитет за 17%. Дури и ако теснецот се отвори утре, ќе бидат потребни години за производството да се врати на нивоата пред конфликтот.

- Advertisement -

Економските загуби се огромни. Државниот енергетски гигант „Катар енерџи“ веќе изгуби милијарди долари, додека дневните трошоци од изгубена продажба и лизинг на бродови изнесуваат стотици милиони долари.

ММФ предвидува дека катарската економија ќе се намали за дури 8,6% оваа година.

Покрај енергетската криза, земјата е отсечена и од увозните патишта. Катар увезува околу 90% од својата храна, а морската блокада ги принуди властите да посегнат по екстремно скапи алтернативи. Свежата храна од Европа и житото од Америка сега се испорачуваат со скап воздушен транспорт или со камиони преку Саудиска Арабија.

За да се спречи галопирачката инфлација, владата агресивно ги субвенционира цените на храната, па цените во супермаркетите досега се зголемија само за 5 до 10%.

Амбицијата на Катар да стане глобален туристички и деловен центар, во кој се инвестирани стотици милијарди долари преку Светското првенство и проекти како што е градот Лусаил, е сериозно потресена. Бројот на меѓународни посетители драстично се намали, а многу мултинационални компании ги повлекуваат своите вработени од земјата поради страв од нестабилност.

„Доколку има масовен егзодус на странската работна сила, која сочинува 90% од населението, ситуацијата ќе стане застрашувачка“, предупредуваат аналитичарите.

Иако Катар има суверен фонд за богатство од 600 милијарди долари, што му овозможува да исплаќа плати и да одржува основни услуги, долгорочната штета на неговиот имиџ како стабилна инвестициска дестинација би можела да биде неповратна.

И покрај кризата, рејтинг агенцијата S&P Global го задржа рејтингот на Катар, потпирајќи се на огромните акумулирани фискални средства на земјата.

Властите во Доха прават сè за да проектираат смиреност и да спречат колапс на приватниот сектор, но експертите се согласуваат: судбината на најбогатата пустинска метропола сега зависи исклучиво од тоа колку долго Ормускиот теснец ќе остане затворен.