Портрет на моќта: кој поставува премиери, кој контролира институции, кој владее со подземјето
Истражувачка редакција Охридскај · Скопје, мај 2026
Во Северна Македонија постојат две паралелни системи на моќ: официјалниот , со влада, претседател и парламент и неформалниот, кој се одвива зад завеса. Да го следиме трагот.
Глава I Надземје
Официјалната пирамида
На врвот на формалната власт стојат тројца: премиерот Христијан Мицкоски, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова и министерот за внатрешни работи Панче Тошковски. Секој од нив носи различен вид моќ , извршна, симболична и безбедносна.
| Извршна власт , ВМРО-ДПМНЕ Христијан Мицкоски
Премиер на Република Северна Македонија · 2024– Моќ: ●●●●● Лидер на ВМРО-ДПМНЕ и архитект на победата во 2024. Ги контролира тендерите, кадровската политика и правецот на коалицијата. Според опозицијата, ги партизира судството, обвинителството и полицијата. Најавена е реконструкција на Владата во јуни 2026. |
| Претседателство · ВМРО-ДПМНЕ Гордана Сиљановска-Давкова
Претседателка на РСМ · 2024– Моќ: ●●●○○ Уставно ограничена функција, но симболично важна. Протоколарен врв на државата. Кампањата ја водел директно Мицкоски, а не таа. Нејзината кандидатура ги обедини сите пратеници и градоначалници на ВМРО-ДПМНЕ. |
| Безбедност · МВР, Панче Тошковски
Министер за внатрешни работи · 2024– Моќ: ●●●●○ Контролира полиција и разузнавање. Опозицијата обвинува дека новите закони за МВР (донесени јануари 2026) го претвораат министерството во партиски инструмент. Во мај 2026 самиот предложи одложување на нивната примена , политички маневар пред изборниот циклус. |
“Поставува свои луѓе во судството, обвинителството, полицијата. Целосна партизација на системот, целосна контрола над наводно независните институции. СДСМ за Мицкоски, мај 2026”
Глава II , Сенката над системот
Никола Груевски: моќ без мандат
Иако осуден и во азил во Будимпешта, поранешниот премиер Никола Груевски останува централна фигура. Опозицијата тврди дека тој и понатаму ‘наредува’ на институциите. Дури и ВМРО-ДПМНЕ мора да одговара на прашањето , дали тој сè уште влијае на партиската структура?
| (Во егзил · Сенка), Никола Груевски
Поранешен премиер · Будимпешта, Унгарија Моќ: ●●●○○ Победата на Петер Маѓар во Унгарија (2026) го загрози неговиот азил. Македонија активно подготвува барање за екстрадиција. Груевски се брани преку социјални мрежи. Внатре во ВМРО-ДПМНЕ , неговата фигура предизвикува поделени емоции и задкулисна борба за влијание. |
| Тест за независноста: Пресудите ‘Талир 1’ и ‘Талир 2’ беа против Груевски и ВМРО-ДПМНЕ. Откако обвинителката Ленче Ристоска даде оставка, нов обвинител го презеде случајот. Опозицијата го нарекува ова „намерно саботирање на правдата“. |
Глава III Подземјето
Организираниот криминал и врските со политиката
Во Глобалниот индекс за организиран криминал 2025, Македонија доби оценка 5 од 10. Извештајот директно наведува дека „високи функционери се вмешани во заштита на криминални актери, олеснување на нелегални активности и попречување на правни постапки“.
| (Нарко-трговија · Подземје) Криминалните мрежи
Канабис, хероин, кокаин , Скопје, Струмица, Битола Моќ: ●●●●○ Во февруари 2026, српската полиција запленила пет тони марихуана од Македонија , вредна 7–10 милиони евра. Истражниот траг враќа во Струмица. Македонија е транзитна земја на балканскиот хероински коридор, со соработка со турски, руски и италијански мрежи. |
Перењето пари во Македонија најчесто се врши преку приватни фирми, градежни проекти и трговија со недвижнини,а најново во наводни Финасиски друштва и коцкарско-осигурителен бизнис. Истражувачите нотираат директни бизнис-врски меѓу политичари и сопственици на компании кои профитираат од јавни тендери.
“Корупцијата е до тој степен одомаќинета, дека е присутна во сите сфери на општеството и директно влијае врз развојот на криминалот. — проф. Злате Димовски, Факултет за безбедност”
Глава IV Контролата на умовите
Кој ги контролира медиумите?
Слободата на медиумите во Македонија е под растечки притисок.„’Репортери без граници“ предупредуваат на притисоци од политички и бизнис-центри. Државното финансирање останува нетранспарентно. Новиот закон дозволува владино рекламирање во приватни медиуми , директен лост за уредувачко влијание.
Независните медиуми преживуваат речиси исклучиво од странски донации. МРТ (јавниот сервис) финансиски зависи од Буџетот , со амин на власта. Слободата на медиумите е на најниско ниво во последните 25 години.
Заклучок
Кој реално одлучува?
Македонија денес ја управуваат три паралелни центри на моќ кои се преплетуваат: партискиот апарат на ВМРО-ДПМНЕ предводен од Мицкоски, безбедносниот апарат под Тошковски, и неформалните мрежи на бизнис-елита и организиран криминал кои профитираат во сивата зона меѓу политиката и бизнисот.
Македонија е на 84. место во индексот на Transparency International за 2025 , ‘сива зона’ каде стагнацијата лесно може да прерасне во назадување. Судството останува под сомнеж за независност. Медиумите опстојуваат под двоен притисок , политички и пазарен.
Дали некој ги влече сите конци одеднаш? Веројатно не. Вистинската одговорност е расфрлана, а токму тоа , никој да не одговара за сѐ , е суштината на македонскиот систем на моќ.
Редакција Охридскај-Сашо Денесовски
ОhridSky е ваш доверлив извор за сеопфатно и избалансирано покривање на вестите. Со посветеност на интегритет и точност, обезбедуваме длабинско известување кое ги открива приказните што се најважни.
© 2025 OhridSky. Сите права задржани.
Please login or subscribe to continue.
No account? Register | Lost password
✖✖
Are you sure you want to cancel your subscription? You will lose your Premium access and stored playlists.
✖
