Балканските земји поделени околу војната против Иран: БиХ без унифициран став

Топ Вести - Слушај сега

Реакциите на земјите од Западен Балкан на војната на Блискиот Исток, која избувна кон крајот на минатиот месец, покажуваат јасни геополитички поделби во регионот. Додека Албанија, Косово, Црна Гора и Северна Македонија отворено застанаа на страната на САД и Израел во воените дејствија против Иран, Босна и Херцеговина не зазеде унифициран официјален став, а Србија се обидува да одржи политика на неутралност.

- Advertisement -

Според порталот European Western Balkans (EWB), Босна и Херцеговина беше меѓу земјите кои коспонзорираа Резолуцијата на Советот за безбедност на Обединетите нации со која се осудуваат иранските напади врз земјите од Заливот и Јордан, усвоена на 11 март.

„Одлуката ја донесе амбасадорот на БиХ во ОН, Златко Лагумџија, без согласност на Претседателството на БиХ, т.е. врз основа на упатства од Министерството за надворешни работи, што дополнително отвори внатрешни политички поделби“, се наведува во анализата.

Овие поделби се рефлектираат и во јавните пораки. Реису-л-улемата на Исламската заедница во Босна и Херцеговина, Хусеин Кавазовиќ, ја критикуваше интервенцијата на САД и Израел, опишувајќи ја како продолжение на пошироката израелско-американска стратегија и повикувајќи на хуманитарно решение. Спротивно на тоа, поранешниот претседател на босанскиот ентитет Република Српска (РС), Милорад Додик, рече дека РС „секогаш стои со Израел“ и дека ги смета дејствијата против Иран за оправдани.

Албанија, Косово, Црна Гора и Северна Македонија се со САД
Албанскиот премиер Еди Рама отворено ги поддржа дејствијата на САД и Израел, прогласувајќи го Корпусот на иранската револуционерна гарда (ИРГК) за „терористичка организација“ и поддржувајќи ја политиката на Доналд Трамп кон Техеран.

Косово, исто така, веднаш застана на страната на Вашингтон. Претседателот Вјоса Османи рече дека Косово „цврсто стои со САД и нивните сојузници“, додека косовското Министерство за надворешни работи го нарече Иран „дестабилизирачка сила“.

Црна Гора ги осуди нападите на Иран врз земјите од Заливот и повика на дипломатска деескалација, додека ја одржува заедничката линија на ЕУ и НАТО. Премиерот Милојко Спајиќ дополнително ја нагласи поддршката за Обединетите Арапски Емирати по разговорите со претседателот Мохамед бин Зајед.

Северна Македонија, преку изјава на министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски, застана зад сојузниците на САД, со порака дека дипломатијата треба да биде првиот избор, но дека одвраќањето е неопходно кога постојат безбедносни ризици.

Србија останува настрана и одбива да се усогласи со ЕУ.
За разлика од повеќето свои соседи, Србија не се усогласи со неодамнешната одлука на Европската Унија да го вклучи Иранскиот корпус на револуционерната гарда на листата на поединци, групи и субјекти поврзани со терористички активности и рестриктивни мерки.

Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави дека војната меѓу САД, Израел и Иран „долго време се подготвува“ и дека нема да заврши брзо, нагласувајќи дека Србија мора да го зачува мирот, да ја зајакне својата одбрана и да одржува дијалог со САД.

„Мораме да ја зачуваме нашата слобода и независност, но и да обезбедиме нашите граѓани да не бидат вовлечени во војни“, рече Вучиќ, додавајќи дека Србија има добри односи „и со Израелците и со Арапите“.

„Имаме добри односи со Израел. Тие ни продаваат оружје, ние им продаваме оружје, и тоа ќе продолжи“, рече Вучиќ.