УСПЕХОТ НА ВОЈНАТА ВО ИРАН ЗАВИСИ ОД 440 КИЛОГРАМИ УРАНИУМ

Топ Вести - Слушај сега

Израел го нападна Иран без реалистичен план за промена на режимот, а очекувањата дека воздушните напади би можеле да предизвикаат народно востание се засноваа на „желби“, а не на солидни разузнавачки информации, тврдат повеќе израелски безбедносни извори.

- Advertisement -

Иранскиот режим преживеа речиси две недели бомбардирање и атентат врз ајатолахот Али Хамнеи, додека американскиот претседател Трамп јавно размислува да ја заврши сè поскапата војна, пишува The Guardian.

Доколку новото иранско раководство ја задржи власта, долгорочната мерка за успехот на конфликтот би можела да биде судбината на 440 килограми збогатен ураниум, кој остана закопан под планината по американските напади минатиот јуни, според поранешни и сегашни израелски одбранбени и разузнавачки извори. Таа количина, доволна за повеќе од 10 нуклеарни боеви глави, би можела да му овозможи на Иран да го забрза развојот на оружје ако материјалот остане во земјата.

Што значат 440 килограми ураниум?

-Тие 440 килограми ураниум се еден од најочигледните индикатори за тоа како ќе заврши оваа војна и дали ќе биде успешна. Оваа војна е игра со висок ризик бидејќи, ако биде успешна, целосно би го променила Блискиот Исток на подобро. Но, ако бомбардираме сè, а режимот остане на власт и ги задржи тие 400 килограми ураниум, мислам дека го започнуваме одбројувањето до обидот на Иран да добие нуклеарно оружје – вели  поранешен висок израелски службеник за одбрана и разузнавање кој се занимавал со Иран.

Јоаб Розенберг, поранешен заменик-шеф на истражувачката дивизија на израелската воена разузнавачка служба, беше уште подиректен, опишувајќи го секој исход од војната што ќе го остави ураниумот во ирански раце како Пирова победа.

– Најлошиот исход од оваа војна ќе биде прогласувањето на победата во стилот на јуни 2025 година, што би го оставило иранскиот режим ослабен, но со 450 килограми збогатен ураниум во рацете – напиша тој на социјалните мрежи.

Иранските тврдокорни следбеници долго време тврдат дека нуклеарното одвраќање е единствената гаранција за опстанокот на Исламската Република. Огромната воена доминација на американските и израелските сили во оваа војна веројатно ќе го засили тој став ако режимот преживее.

Се предвидува дека САД размислуваат да испратат копнени сили на мисија со висок ризик за обезбедување ураниум, а во разговорите пред војната се споменуваше и можноста Иран да предаде збогатен ураниум на трета земја.

Дали атентатот на Хамнеи е добар за исходот од војната?

Атентатот врз Али Хамнеи можеби дури и ја засили нуклеарната закана. Иако тој инвестираше огромни ресурси во програма што лесно можеше да се пренамени за воени цели, тој со децении ја одложуваше конечната одлука за развој на оружје. Ставовите на неговиот син и наследник, Моџтаба Хамнеи, се помалку познати.

-Со Али Хамнеи знаевме речиси сè за неговиот начин на донесување одлуки. Тој направи многу работи што нè загрижуваа и затоа се случи војната. Но, тој никогаш не донесе одлука да се одлучи за бомбата по секоја цена. Со Моџтаба, не сум сигурен дека имаме доволно знаење за да процениме што ќе прават со нуклеарната програма. Тој би можел директно да се одлучи за бомбата-  рече друг поранешен висок разузнавачки службеник.

Уништувањето на објектот од израелските и американските напади би ја одложило работата на нуклеарно оружје, но дури и со ограничени технички можности, политичката одлука за изградба на бомба би ја зголемила заканата за Израел на долг рок, додаде изворот.

И покрај овие ризици, војната меѓу САД и Израел има широка поддршка во рамките на израелскиот воен естаблишмент, што ја одразува поддршката во израелското општество, потврдија за Гардијан неколку сегашни и поранешни функционери.

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и Доналд Трамп ја започнаа војната со повици за промена на режимот, правејќи го конфликтот веднаш егзистенцијален за владетелите на Иран.

Кои се опциите за иранскиот режим да падне?

Некои од израелските експерти со кои разговараше Гардијан рекоа дека никогаш не е реално да се очекува воздушните напади да ја соборат иранската влада.

Во јануари, режимот брутално ги потисна масовните антивладини протести, а од почетокот на војната, Нетанјаху постојано го повикуваше иранскиот народ да се крене. Израел тврди дека ги таргетира внатрешните контролни структури, како што е доброволната полиција Басиџ, за да го олесни бунтот. Сепак, Сима Шајн, експерт за Иран и поранешен раководител на истражувањата на Мосад, верува дека новото народно востание за време на војната било многу неверојатно.

-Јас сум еден од оние кои не мислат дека промената на режимот може да се постигне со бомбардирање однадвор- вели Шајн.

Сепак, тој не исклучува дека долгорочните ефекти од бомбардирањето би можеле да доведат до колапс на владата.

Речиси две недели бомбардирање уништија голем дел од иранската воена индустрија, од ракети и фабрики до академици и инженери.

-Израелските одбранбени сили се блиску до завршување на оваа кампања. Тие нема да го објават тоа бидејќи одлуката за крајот е политичка, но од воена гледна точка, тие ја исполнија речиси целата мисија – рече еден од изворите.

Воспоставувањето воздушна супериорност над огромна земја оддалечена повеќе од 1.000 километри е уште еден стратешки успех што ќе му го олесни дејствувањето на Израел во идните конфликти. Сепак, и покрај воените победи, Израел се соочува со критики дека не успева да ги искористи за политички цели.

-Израел ниту е подготвен, ниту е во можност да ги искористи своите драматични воени достигнувања и да премине на политичката страна на градење нови сојузи. Се плашам дека ќе бидеме заглавени во оваа ситуација – оцени друг поранешен висок функционер.