КОЈ ГИ ШТИТИ КРАДЦИТЕ НА ГАЛИЧИЦА? ПРСТОТ ПОКАЖУВА КОН ЈО И МВР ОХРИД

Топ Вести - Слушај сега

Тројца вработени во државни институции исечкале и продале 15 далноводни столбови со алуминиумски кабел. СВР Охрид и Јавното Обвинителство молчат, а кривичната пријава поднесена на 23.02.2026 останува без одговор.

- Advertisement -

Во рамките на заштитена природна средина — Националниот парк Галичица во Охрид — извршено е тешко кривично дело кое ги потресува темелите на законитоста во Република Северна Македонија. Тројца вработени во државни институции — двајца во НП Галичица и еден во Горско-спасителната служба на Црвен Крст Охрид — во организирана акција го уништиле и продале целиот далноводен систем на паркот: 15 далноводи со преносен алуминиумски кабел, претворени во приватен профит на сметка на државниот имот. Она што следи е уште позаплашувачко — институциите кои треба да го гонат овој криминал, СВР Охрид и Јавното Обвинителство Охрид, се понашаат како да не постои.

АНАТОМИЈА НА КРАЖБАТА: ШТО ТОЧНО СЕ СЛУЧИ НА ГАЛИЧИЦА

Станува збор за систематско и планирано уништување на државна инфраструктура. Сторителите не украле само еден кабел или еден столб — тие пресекле цел далноводен систем составен од 15 далноводи со алуминиумски преносен кабел. Овој систем претставувал клучна инфраструктура во рамките на Националниот парк Галичица, заштитено подрачје со највисок статус на природна заштита во РСМ.

Украдениот материјал — алуминиумски кабел и метални компоненти — бил продаден во откупни центри за отпадно железо и алуминиум, а приходот присвоен за приватни цели. Ова не е кражба во афект. Ова е организиран криминал со прекршување на повеќе законски одредби истовремено.

Тројца вработени во државни институции го уништиле целиот далноводен систем на НП Галичица и го продале за приватен профит. Ова е организиран криминал против државниот имот — а институциите молчат.

КРШЕЊЕ НА ЗАКОНИТЕ: ШТО ТОЧНО Е ПРЕКРШЕНО

Кривичните дела извршени во НП Галичица опфаќаат повеќе одредби од македонскиот правен систем. Кривичниот законик на РСМ во член 236 предвидува кривична одговорност за тешка кражба на имот, особено кога се врши организирано или кога причинетата штета е значајна. Уништувањето на далноводниот систем исполнува услови и за член 237 — оштетување на туѓ имот — со отежнувачка околност дека станува збор за државна сопственост.

Дополнително, Законот за заштита на природата (Службен весник на РСМ) строго ги санкционира дејствијата кои го загрозуваат интегритетот на заштитените природни подрачја. НП Галичица ужива статус на заштитено подрачје, а уништувањето на инфраструктурата во неговите граници претставува посебно тежок прекршок. Паралелно, Законот за шумите и Законот за управување со отпад се прекршени со нелегална продажба на компоненти кои потекнуваат од заштитена зона.

Посебно загрижувачко е потенцијалното прекршување на Законот за спречување корупција и судир на интереси — доколку се докаже дека вработените во државни институции злоупотребиле свои служебни позиции за да изврши кражба на државна сопственост, казната може да биде значително построга, со предвидени затворски казни до десет години.

СВР ОХРИД: ПРАВДАЊЕ ЗАЧУДУВАЧКО ДО ЗАМАСКИРАНО СОУЧЕСНИШТВО

Реакцијата , или поточно нејзиното отсуство —,на Секторот за внатрешни работи Охрид е скандалозна. Образложението дека немале официјална пријава од оштетен субјект не само што е правно неосновано, туку укажува или на длабоко непознавање на македонскиот Закон за кривична постапка, или — уште позагрижувачки , на намерно одолговлекување.

Македонскиот Закон за кривична постапка (ЗКП) во член 278 јасно пропишува: полицијата е обврзана да постапи по секое кривично дело за кое се гони по службена должност —,а тешката кражба и уништувањето на државна сопственост секако спаѓаат во таа категорија. Полицијата нема право да чека пријава од оштетениот. Должна е самостојно да постапи штом дознае за постоење на кривично дело.

Се наметнува прашање: Дали некои припадници на охридската полиција биле лично запознаени ,или уште полошо, вмешани во настанот на Галичица? Зошто институцијата која треба да го штити правниот поредок бира да ги игнорира јавно познатите факти за ова кривично дело? Молкот на СВР Охрид не е само пасивност  тој активно му служи на криминалот.

ОЈО ОХРИД И ЈО КРИСТИНА АТАНАСОВА: НЕЗАИНТЕРЕСИРАНОСТ ИЛИ ЗАШТИТА НА СТОРИТЕЛИТЕ?

На 23 февруари 2026 година, Редакцијата Охридскај поднесе официјална кривична пријава до Основното Јавно Обвинителство Охрид против познати сторители, придружена со детална фотодокументација од местото на кривично-правниот настан. Предметот е распореден кај Јавниот обвинител Кристина Атанасова.

Повеќе од две недели подоцна , ниту едно известување, ниту едно барање за дополнителни информации, ниту еден допис до МВР за преземање истражни дејствија. Апсолутен институционален вакуум. ЗКП во член 285 и 286 јасно пропишува дека обвинителот, по приемот на кривична пријава, е должен итно да постапи и да ги преземе неопходните дејствија. Итно во правната теорија не значи месеци значи денови.

Доколку обвинителката Атанасова свесно ги занемарила своите законски обврски, може да одговара за кривичното дело Несовесно вршење на службата предвидено во Кривичниот законик со казна затвор во правна нормална држава. Уште потешко, доколку постои докажана намера да се заштитат сторителите, станува збор за помагање по факт, односно соучесништво во прикривање на кривично дело.

СИСТЕМСКИ ПРОБЛЕМ: КОГА ИНСТИТУЦИИТЕ СТАНУВААТ ШТИТ ЗА КРИМИНАЛОТ

Случајот со Галичица не е изолиран инцидент. Тој е симптом на длабока институционална болест која ги зафаќа охридските безбедносни и правосудни структури. Кога полицијата го игнорира кривичното дело, а обвинителството не реагира ни по официјална пријава со докази ,граѓаните со право се прашуваат: кому служат овие институции?

Националниот парк Галичица е заеднички добро на сите граѓани на РСМ. Уништувањето на неговата инфраструктура е удар врз јавниот интерес. Прикривањето на тој криминал е удар врз правната држава. А молкот на институциите кои треба да ги штитат граѓаните , тој молк е соучесништво.

Надлежните во Министерството за внатрешни работи на РСМ, Врховното Јавно Обвинителство и Министерството за животна средина и просторно планирање треба итно да реагираат на случајот. Инаку, нивниот молк ги прави соодговорни за системот во кој криминалот во заштитени природни подрачја останува некажнет.

Кога полицијата молчи, а обвинителството не реагира , институциите не се заштита на граѓаните, туку штит за криминалците.

ПРАШАЊАТА НА КОИ ЈАВНОСТА БАРА ОДГОВОРИ

Редакцијата Охридскај официјално ги поставува следните прашања пред СВР Охрид и ОЈО Охрид:

1. Зошто СВР Охрид не преземало никакви истражни дејствија по јавно познатите информации за кривичното дело во НП Галичица, независно од пријавата на Редакцијата?
2. Дали некој припадник на охридската полиција бил лично запознаен со кражбата пред да биде јавно обелоденета? Ако да , зошто не пријавил?
3. Зошто ЈО Кристина Атанасова не доставила никакви насоки до МВР по приемот на официјалната кривична пријава на 23.02.2026?
4. Дали во ОЈО Охрид постои притисок ,формален или неформален ,за неактивирање на постапки против вработени во НП Галичица?
5. Кое е точното количество и вредност на украдениот материјал и дали е утврдено каде е продаден и кој ги купил?

ЗАКЛУЧОК: ДРЖАВАТА И ПАРКОТ ЧЕКААТ ПРАВДА

Кривичната пријава е поднесена. Доказите постојат. Сторителите се познати. Единствено нешто кое недостасува е волјата на институциите да ја вршат својата работа. Ако СВР Охрид и ОЈО Охрид продолжат со својот институционален молк, тоа нема да биде обична несовесност , тоа ќе биде систематска корупција и заштита на криминал во заштитено природно подрачје.

Редакцијата Охридскај ќе го следи овој случај до крај  и ќе ги информира граѓаните за секој чекор или одбивање на надлежните да постапат според законот. Правдата за НП Галичица не е опција. Таа е обврска.

Редакција Охридскај  |  Истражувачко новинарство  |  Охрид, 10 март 2026