Сенките на “Ѓаволот”: Кога еден бизнисмен ги тресе институциите

Топ Вести - Слушај сега

Анализа на аферите што го поврзуваат Љупчо Пецов ѓаволот со судската власт и енергетскиот регулатор

- Advertisement -

Името Љупчо Пецов, познат во јавноста како “Ѓаволот”, повторно се наоѓа во центарот на скандал кој ги потресува македонските институции. По случајот со судијата Ѓорги Ристов, чија кариера беше драстично прекината, сега на удар е Марко Бислимовски, претседателот на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ). Овој развој на настаните отвора сериозни прашања за длабочината на корупцијата и влијанието што поединечни бизнисмени можат да го имаат врз клучните државни институции.

Од судската до енергетската афера

Случајот со судијата Ѓорги Ристов претставуваше прв сериозен индикатор за моќта на “Ѓаволот” да продира во судскиот систем. Детали за тој случај покажуваа систематско влијание врз судските процеси, што резултираше со завршување на кариерата на еден судија. Сега, фокусот се преместува кон енергетскиот сектор, каде што обвиненијата се уште посериозни.

Марко Бислимовски, како претседател на РКЕ, се наоѓа под истрага за злоупотреба на службената положба. Обвиненијата укажуваат дека тој можел да ја злоупотреби својата позиција за да и овозможи фаворизирање на нафтената компанија Тритерол Петрол ДОО Скопје – компанија што, според наводите, е во сопственост на истиот Љупчо Пецов.

Тритерол Петрол: Компанијата во центарот на аферата

Регулаторната комисија за енергетика има круцијална улога во надзорот на енергетскиот пазар, вклучително и над цените, лиценците и условите за работа на енергетските компании. Доколку обвиненијата се докажат точни, тоа би значело дека претседателот на оваа независна институција ги користел своите овластувања за директна корист на приватна компанија.

Прашањата што се наметнуваат се бројни: Дали Тритерол Петрол добивал преференцијален третман при доделување лиценци? Дали имало необјаснливи одобренија за зголемување на цените? Дали регулаторот ја вршел својата надзорна функција објективно кога станува збор за оваа компанија?

Шема на влијание или поединечни случаи?

Она што особено загрижува е фактот дека станува збор за два посебни случаи во различни сектори – судство и енергетика. Ова укажува на потенцијално поширока мрежа на влијание што “Ѓаволот” можеби ја има изградено низ клучните македонски институции.

Класичните обрасци на корупција вклучуваат:

• Поставување на лојални луѓе на клучни позиции
• Притисок врз постоечките функционери
• Користење на финансиски ресурси за купување одлуки
• Уценување и компромитирање на носителите на функции

Неизвесно е кој од овие методи бил применет, но последиците се видливи.

Институционална криза или можност за реформи?

Овие случаи го отвораат фундаменталното прашање за издржливоста на македонските институции на притисоци од моќни бизнис интереси. Јавноста се прашува: Ако еден бизнисмен може да влијае на судијата и на енергетскиот регулатор, кои други институции се компромитирани?

Меѓутоа, фактот дека овие случаи излегуваат на виделина можеби укажува и на зајакнување на истражните механизми. Обвинителствата и антикорупциските тела треба да докажат дека системот е способен да се справи со високата корупција, без оглед на тоа колку влијателен е обвинетиот.

Кој е следниот?

Прашањето што го поставува јавноста – “Кој е следен на списокот на Ѓаволот?” – не е само реторичко. Тоа одразува длабоко недоверба во чистотата на институциите и загриженост дека можеби постојат и други функционери кои биле подложни на истото влијание.

Одговорот на ова прашање најверојатно лежи во истрагите што се во тек. Доколку авторитетите сериозно го земат мандатот за борба против корупцијата, тие мораат да ги следат сите нишки што водат од овие случаи, без оглед на тоа до кого ќе ги одведат.

———————————————————————————————————————————-

Случајот “Ѓаволот” веќе прерасна во симбол на борбата меѓу институциите и приватните интереси. Тоа е тест за македонската правна држава – дали е способна да ги заштити своите институции од влијанието на поединци кои ги користат богатството и врските како оружје.

Јавноста, медиумите и граѓанското општество имаат улога да го следат овој случај до крај и да бараат целосна транспарентност во истрагата. Само преку темелно расчистување со овие појави Македонија може да го врати довербата во своите институции и да спречи некој следен “Ѓаволот” да ги преземе контролата над клучните лостови на државата.

Сашо Денесовски