Кога се движи часовникот? Наскоро се префрламе на летно сметање на времето.

Поместувањето на часовниците напред е една од оние теми за кои се дебатира секоја година: зошто сè уште го правиме тоа, која е целта и што е најважно – кога ги поместуваме часовниците напред?

2025 година нема да биде поинаква, бидејќи ќе ги движиме часовниците напред и во пролет и во есен.

Иако во минатото многу се зборуваше за завршување на летното сметање на времето, сегашниот распоред сè уште не држи во ритам од две менувања на часовникот годишно.

- Advertisement -

Можеби изгледа како мала работа, но менувањето на часовникот има бројни последици – од влијание врз нашето здравје и благосостојба до промени во сообраќајот, па дури и во бизнисот.

Во 2025 година, двапати ќе ги поместиме часовниците напред, како и досега:

Летно сметање на времето: недела, 30 март 2025 година, во 02:00 часот, ќе ги поместиме часовниците за еден час нанапред, до 03:00 часот. Ова значи дека ќе изгубиме еден час сон.

Зимско сметање на времето: Недела, 26 октомври 2025 година, во 3 часот по полноќ, ќе ги поместиме часовниците за еден час наназад, во 2 часот по полноќ. Потоа ќе спиеме еден час.

Идејата за „летното“ сметање на времето (зимското време е природно, усогласено со патеката на сонцето) ја дал, но повеќе како шега, американскиот филозоф, писател и пронаоѓач Бенџамин Френклин уште во 1784 година. Некои сериозно ја сфатија неговата шега, а на почетокот на 20 век имаше предлози до владите на некои земји да воведат летно сметање на времето.

Идејата првпат ја реализираа Германија и Австро-Унгарија (вклучувајќи ја и тогашната територија на Хрватска) за време на Првата светска војна, од 1916 до 1918 година. Сезонската промена помеѓу зимското и летното сметање на времето се практикуваше и во Кралството Југославија, а потоа и за време на Независна Држава Хрватска. После тоа, во овој регион се практикувало дури во 1983 година. Оттогаш, двапати годишно ги поместуваме часовниците наназад – еден час есен и еден час нанапред во пролет. Во Европската Унија одлуката за ова е во сила од 1996 година.

Во меѓувреме, транзицијата кон летното сметање на времето беше нашироко оспорувана. Европската унија предложи укинување на оваа практика во 2018 година, но договор меѓу земјите-членки се уште не е постигнат. Според сегашната одлука објавена во Службениот весник на ЕУ, воведувањето на летното сметање на времето ќе трае до 2026 година.