Николоски, Мијалков и театарот на политичката праведност,класичен пример на говор кој звучи гласно, но не кажува апсолутно ништо

Кога вицепремиерот Александар Николоски изјавува дека „во следниот период ќе излезат многу работи за Мијалков кои ќе бидат интересни за јавноста”, тоа не е новинарска информација, ниту политичка храброст. Тоа е претстава без сценарио, ветување без рок и заканување без докази. Класичен пример на говор кој звучи гласно, но не кажува апсолутно ништо.

Обвинителството одговори кристално јасно: не работат по повици, туку по докази. Со таа реченица институцијата, свесно или не, го постави огледалото пред министерот и го покажа она што јавноста одамна го чувствува , политичарите повремено викаат на правдата, но ретко ја хранат со конкретни факти.

Особено индикативна е логичката акробатика во изјавите на Николоски. Прво вели дека хотелот на Горица ги има сите потребни дозволи и дека нема никакво урбанистичко прекршување. Веднаш потоа го поставува она што го нарекува „клучно прашање”, а тоа е потеклото на парите. Но овде се отвораат неколку непријатни прашања. Ако дозволите се уредни, кој ги издал и под кои услови? Дозволата сама по себе не е доказ за законитост на целиот процес, особено во контекст на охридското крајбрежје каде урбанистичките одлуки имаат долга историја на политичка условеност. Ако прашањето е потеклото на парите, зошто тоа прашање го поставува министер преку медиуми, а не обвинител преку наредба за финансиска истрага? И зошто токму сега, во моментот кога активистите јавно го кренаа ова прашање?

- Advertisement -

Одговорот е непријатен, но очигледен. Реагирањето на притисок од граѓанското општество и медиумите е политички поисплатливо отколку проактивното барање правда. Многу полесно е да се каже „ќе излезат работи” отколку да се поднесе конкретна кривична пријава со прилог на документација.

Авторот кој го покрена ова прашање го употребува терминот „феудалец” и тоа не е хипербола, туку можеби најпрецизниот опис на она што се случува. Во феудализмот моќта не произлегува од закон, туку од поседување, од земја, врски и тајни. Кога поранешен шеф на разузнавање гради хотел на едно од најатрактивните крајбрежја на Балканот, додека политичарите ветуваат дека „ќе излезат работи” наместо да поднесат кривични пријави, системот функционира повеќе како феуд отколку како правна држава.

Тврдењето дека Мијалков располага со компромитирачки материјали за оние кои го критикуваат е, доколку е точно, уставна катастрофа. Тоа би значело дека поранешниот директор на разузнавањето и понатаму функционира како вонинституционална сила на заплашување, со архива која не му припаѓа нему туку на државата. А доколку не е точно, сепак кажува нешто многу важно, и тоа за климата на страв која го обликува јавниот простор во Македонија и која ги натера многумина да замолчат долго пред да проговорат.

Активистите кои го покренаа прашањето за градбата на Горица не се мешаат во работата на обвинителството. Тие прават точно она за кое постојат во демократското општество, а тоа е да го именуваат она што го гледаат со очи. Наместо нив да бидат пофалени, институциите реагираа со одбрамбена тишина, а политичарите со театарски изјави.

На крај, вистинското прашање не е само дали Мијалков има дозволи за хотелот на Горица. Вистинското прашање е зошто во земја со функционална правна држава граѓаните мораат да чекаат министер да најави „интересни работи” наместо обвинителството веќе да работи. И зошто, дури и кога политичарот ќе проговори, тоа останува само најава, никогаш дело.

Кучињата лајат, рече народот. Но кога и чуварите лајат наместо да дејствуваат, прашањето е сосема легитимно: на чија врата всушност стојат?

Сашо ДЕНЕСОВСКИ