Хантавирусот може да опстојува во спермата до шест години по опоравувањето од почетната болест

Нова научна студија покрена загриженост за можноста за долготрајно сексуално пренесување на хантавирусот, патоген првенствено поврзан со глодари. Истражувањето откри дека генетскиот материјал од андскиот вирус, сој на хантавирус што може да се пренесе од човек на човек, може да опстојува во спермата на мажот речиси шест години по закрепнувањето од почетната болест. Откритието покренува важни прашања за безбедносните протоколи за преживеаните и потенцијалните ризици по јавното здравје, пишува The Telegraph.

Шест години во „засолниште“ од имунолошкиот систем

Истражувањето кое го спровел швајцарскиот владин институт Spiez Laboratory, задолжен за борба против нуклеарни, биолошки и хемиски закани, се фокусирало на случајот на 55-годишен Швајцарец.

Мажот бил заразен со андскиот сој на хантавирус за време на престојот во Јужна Америка шест години пред почетокот на студијата. Анализите потврдиле дека повеќе нема траги од вирусот во неговата крв, урина и респираторни патишта, што укажува на целосно клиничко закрепнување. Сепак, на изненадување на научниците, вирусната РНК сè уште била присутна во неговата сперма 71 месец, или 2.188 дена, по инфекцијата.

- Advertisement -

Овој феномен не е без преседан во светот на вирусите. Научниците објаснуваат дека тестисите можат да функционираат како „резервоар“ или имунолошки привилегирано место. На такви места во телото, имунолошкиот систем има ограничен пристап, дозволувајќи им на одредени патогени да се „скријат“ и да ги избегнат одбранбените механизми на телото.

Слично однесување е забележано и со други опасни вируси, како што се ебола и зика, чија перзистенција во спермата е добро документирана.

Сперматозоидите се заштитени од напад од сопствениот имунолошки систем на телото затоа што се клучни за размножување, но истата оваа заштита им овозможува и на вирусите да преживеат во машкиот репродуктивен систем долго откако ќе бидат отстранети од остатокот на организмот.

Импликации за јавното здравје

Откривањето на перзистентност на хантавирусот во спермата има значајни импликации за јавното здравје, иако досега не е пријавен ниту еден случај на сексуален пренос. Андскиот вирус е единствениот сој на хантавирус за кој е докажано пренесување од човек на човек, но се смета за редок и обично бара многу близок контакт, најчесто преку респираторни секрети. Способноста на вирусот да перзистира во спермата со години отвора врата за нов, претходно непознат пат на пренос.

Експертите повлекуваат паралели со еболата. Епидемијата на ебола во Гвинеја во 2021 година, која резултираше со 23 случаи и 12 смртни случаи, подоцна беше поврзана со преживеан од голема епидемија во Западна Африка (2014-2016) кој несвесно го ширел вирусот по сексуален пат.

Поради ваквите искуства, аналитичарите во Airfinity, глобална компанија за следење на здравствените ризици, препорачуваат на машките пациенти кои се опоравиле од андскиот вирус да им се дадат „сеопфатни упатства за безбеден секс кои го надминуваат стандардниот карантин од 42 дена.

Овие упатства треба да бидат слични на протоколите на Светската здравствена организација за преживеаните од ебола, кои вклучуваат редовно тестирање на сперма, апстиненција од сите форми на сексуален однос или доследна и правилна употреба на кондом додека не се потврдат два последователни негативни теста.

Поширокиот контекст на постојаноста на вирусот

Феноменот на задржување на вирусот во спермата е многу пораспространет отколку што се сметало претходно. Голем систематски преглед објавен во The Lancet идентификувал 22 различни вируси кои можат да се детектираат во човечката сперма по акутна инфекција. Овие вируси вклучуваат предизвикувачи со пандемиски потенцијал, а нивната постојаност може да придонесе за континуирано пренесување или повторно појавување на болеста откако епидемијата ќе се прогласи за завршена.

На пример, РНК на вирусот ебола е откриена во спермата до 988 дена по отпуштањето од болница, додека вирусот Зика е откриен дури 941 ден по почетокот на симптомите. Овие податоци го ставаат наодот на хантавирусот во поширок контекст и ја нагласуваат важноста од разбирањето на машкиот репродуктивен тракт како потенцијален резервоар за вируси.

Траги од вирусот или реална закана?

И покрај загрижувачките наоди, важно е да се одржи избалансирана перспектива. Некои критичари на студијата истакнуваат еден клучен факт: студијата пронашла само фрагменти од вирусна РНК, или генетски материјал, а не целиот заразен вирус.

Научниците во швајцарската лабораторија не успеале да го изолираат заразниот вирус од примероците од сперма. Постои важна разлика помеѓу откривањето на генетски траги, кои можат да бидат остатоци од „мртов“ вирус, и присуството на вирус способен да се реплицира и пренесува на друго лице. До денес, како што е споменато погоре, нема документиран случај на сексуално пренесен хантавирус.

Сепак, самиот факт дека вирусниот материјал може да опстојува во телото толку долго поттикнува на понатамошни истражувања и зголемена претпазливост.