Цените на горивата можат да паднат само со комбинација од глобални и локални фактори

Цените на горивата во Босна и Херцеговина не можат значително да се намалат без истовремено дејствување на неколку клучни фактори на глобално и локално ниво, изјави Зијад Бајрамовиќ, претседател на Босанско-херцеговскиот комитет на електроенергетски инженери (BHK CIGRE)

Според него, најважниот услов за пад на цените на горивата е намалувањето на цената на суровата нафта на светскиот пазар, со оглед на тоа што Босна и Херцеговина е речиси целосно зависна од увезените нафтени производи.

Покрај цената на суровата нафта, геополитичките околности исто така имаат значително влијание, особено во регионите кои се клучни за производство и транспорт на енергетски производи, како што е Блискиот Исток. Секоја ескалација на конфликтот, како што додава Бајрамовиќ, ја зголемува неизвесноста и дополнително го оптоварува пазарот.

- Advertisement -

– Нестабилноста во овие региони директно влијае на цените на нафтата, не само преку тековните нарушувања, туку и преку психолошкиот фактор, имајќи предвид дека пазарите реагираат на ризик, очекувања и неизвесност – изјави Бајрамовиќ за Фена.

Посебен сегмент во формирањето на конечната цена на горивото претставуваат и фискалните политики на домашно ниво. Евентуалното намалување на акцизите и другите даноци, смета Бајрамовиќ, би можело да има директен и веднаш видлив ефект врз цените на горивата што ги плаќаат крајните потрошувачи.

Двонеделното примирје меѓу САД и Иран ги смири тензиите на Блискиот Исток и го постави прашањето како тоа ќе влијае на цените на горивата во светот и во БиХ.

-Иако евентуалното примирје на Блискиот Исток би можело да дејствува како позитивен сигнал за пазарот, само по себе нема да има значаен и непосреден ефект врз цените на горивата во Босна и Херцеговина на краток рок. Причината за ова е фактот што стабилизацијата на пазарот бара време – дури и по завршувањето на конфликтот, процесот на нормализирање на производството, транспортот и дистрибуцијата на нафта не се одвива веднаш. Потребно е да се обноват логистичките синџири, да се стабилизираат пазарните текови и да се врати довербата на инвеститорите, што би можело да потрае со недели – нагласи Бајрамовиќ.

Сепак, доколку прекинот на огнот се развие во долгорочна стабилност, Бајрамовиќ смета дека може да се очекува постепено намалување на цените на нафтата на светскиот пазар, што со одредено временско задоцнување би се одразило и на пазарот на горива во Босна и Херцеговина.

– Во таков сценарио, реално е да се очекува мало намалување на цените на горивата, но не одеднаш и не во големи количини, туку преку постепени корекции на цените – додаде Бајрамовиќ.

Тој смета дека краткорочните ефекти од прекинот на огнот нема да бидат значајни, но дека долгорочната стабилизација на глобалните услови може да создаде поповолни услови за умерен пад на цените на горивата – под услов да нема нови нарушувања на пазарот.