САД предлагаат нов договор за прекин на огнот во Газа и заложнички договор

Американскиот специјален претставник Стив Виткоф изјави за Си-Ен-Ен дека предлогот за договор што би можел да доведе до крај на војната во Газа моментално е на маса, повикувајќи го Хамас да го прифати.

Според предлогот, Хамас би ослободил половина од преживеаните заложници и половина од убиените, во замена за привремен прекин на огнот, што би послужило како основа за почеток на преговори за траен крај на конфликтот. Виткоф не прецизираше колку време ќе трае привременото примирје, што е клучно прашање во досегашните преговори.

„Израел ќе се согласи на привремен прекин на огнот според кој би се направила размена – половина од преживеаните и половина од мртвите заложници би биле вратени, а за возврат би имало суштински преговори за траен прекин на огнот, кои јас се согласив да ги водам“, рече Виткоф во понеделник. „Тој договор е на маса. Хамас треба да го прифати.“

- Advertisement -

Тој додаде дека Хамас сè уште не го прифатил предлогот.

Претходно во понеделник, Ројтерс објави дека Хамас се согласил со втор предлог кој предвидува ослободување на 10 заложници во две групи, заедно со 70-дневен прекин на огнот. Виткоф за Си-Ен-Ен изјави дека ова не е негов предлог: „Она што го видов беше целосно неприфатливо“.

Сепак, палестински функционер близок до преговорите изјави за Си-Ен-Ен дека Хамас го прифатил предлогот на Виткоф, без да даде дополнителни детали за неговата содржина.

Американски функционер потврди дека Виткоф не се сретнал директно со Хамас. Според изворите, администрацијата во преговорите била претставувана од палестинско-американскиот бизнисмен Бишара Бахбах, поранешен лидер на групата „Арапски Американци за Трамп“, кој го презентирал предлогот на Хамас за време на состанокот во Доха.

Виткоф за прв пат јавно изјави дека е подготвен да ги води преговорите за завршување на војната за време на привремено примирје, при што Вашингтон се обидува да го убеди Хамас дека Израел овој пат ќе ги сфати сериозно преговорите – нешто што не го направи за време на претходното примирје.

Во видео порака објавена во понеделник вечерта, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху рече дека ослободувањето на заложниците е „врвен приоритет“.

„Се надевам дека наскоро ќе имаме нешто да објавиме“, рече Нетанјаху. „Ако не денес, тогаш утре – не се откажуваме“.

Сепак, двајца израелски претставници подоцна појаснија дека „нема напредок“ во преговорите и дека Хамас сè уште одбива да направи отстапки. „Премиерот сметаше дека може да има напредок само ако Хамас ги прифати условите на Израел“, рече еден од нив.

Овој предлог доаѓа во време кога израелската војска издаде наредби за евакуација на поголемиот дел од јужна Газа, најавувајќи „невиден напад“ врз областа.

Наредбата се однесува на градот Кан Јунис и околното подрачје, вклучувајќи ја и областа по должината на границата со Египет позната како Филаделфиски коридор, која израелските сили веќе ја окупираа. На Палестинците им беше наредено да се преселат во областа Ал-Маваси, тесен појас долж медитеранскиот брег.

Израелски воен претставник изјави за Си-Ен-Ен дека целта на операцијата е да се стави 75% од територијата на Газа под израелска контрола во следните два месеци.

Доколку планот се спроведе, повеќе од два милиони Палестинци би биле концентрирани на една четвртина од територијата на Појасот Газа, опкружени од израелските сили. Нетанјаху веќе изјави дека целото население ќе биде преместено во јужна Газа.

Израелските одбранбени сили моментално имаат пет дивизии во Газа, со десетици илјади војници. На неодамнешната обиколка на војниците во Кан Јунис, началникот на Генералштабот на израелските одбранбени сили (ИЗД) Ејал Замир изјави: „Вие се борите на главниот фронт на Државата Израел. Ова е долгорочна, повеќедимензионална војна.“

Во понеделник, владиниот оддел за медиуми на Хамас соопшти дека Израел веќе „ефикасно“ контролира 77% од територијата на Газа, „преку вооружени акции што им оневозможуваат на цивилите пристап до своите домови, земјишта и имоти или преку присилни евакуации“.