ПОЛИЦАЈЦИТЕ НА ТОШКОВСКИ КАКО СТРАСТВЕНИ РИБАРИ — ГО ФАЌААТ КРИМИНАЛЕЦОТ И ГО ВРАЌААТ СЛОБОДНО ДА ПЛИВА ВО КРИМИНАЛНИ ВОДИ

Топ Вести - Слушај сега

Тошковски бара брза реакција од сите институции по пријава за семејно насилство — но дали само семејното насилство е секојдневие во Северна Македонија?

Редакција Охридскај ,Скопје, март 2026

- Advertisement -

Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски повторно излезе пред јавноста со апел за брза институционална реакција по секоја пријава за семејно насилство. Пораката е добродојдена — но таа го отвора едно многу поголемо прашање кое македонската јавност го поставува со години: зошто државата реагира само кога камерите се вклучени?

I. НАСИЛСТВО — НЕ САМО СЕМЕЈНО

Семејното насилство е тешка и итна тема. Но да се изостават другите форми на насилство кои го трујат секојдневниот живот на граѓаните е луксуз кој институциите повеќе не можат да си го дозволат. Граѓаните на Македонија живеат под закана и од уличното насилство, изнудата, физичките напади и тортурата извршена од лица со долги досиеа — лица кои, и покрај бројните дела, остануваат надвор од решетките.

Г-дин Тошковски, прашањето е директно: зошто системот не може да се справи со оние кои денес имаат дузина пријавени дела, а слободно се шетаат по улиците?

II. МАШИНЕРИЈАТА НА НЕКАЗНИВОСТ — КАКО ФУНКЦИОНИРА?

Постои јасен образец кој се повторува со забележителна правилност во македонскиот правосуден систем и полициски систем. Извори блиски до случаите на физичко насилство опишуваат следнава постапка:

1. Се врши кривично дело — тешки или лесни телесни повреди.
2. 2. Наместо приведување, сторителот добива дојава дека против него има пријава.
3. 3. Сторителот се крие неколку дена, додека не изминат жешките моменти.
4. 4. Жртвата во меѓувреме е обработувана — со порака дека во нејзин интерес е да ја повлече пријавата, бидејки полицијата не може да ја гарантира нејзина безбедност.
5. 5. Откако жртвата ке попушти и ке се повлече, сторителот се појавува во полициска станица — добро информиран дека нема последици.
6. 6. Следува познатото: оштетениот негира дека бил нападнат,нема основ за пријава..

Ова не е исклучок. Ова е систем. И тој систем функционира со таква правилност што мора да постои свесна соработка на повеќе нивоа.

III. ПОЛИЦИЈАТА И ОБВИНИТЕЛСТВОТО — СТРАСТНИ РИБОЛОВЦИ

И во случаите на семејно насилство — за кои Тошковски денес зборува со загриженост — не е тајна дека сторителите биле пријавувани и порано. Па сепак, ниту полицијата ниту обвинителството реагирале соодветно. Наместо тоа, функционирале по принцип кој нашите извори сликовито го опишуваат вака:

Ке дојдат до сторителот, ке го бакнат и ке го вратат во криминалните води.Се однесуваат како рибари во лов на капиталци Ке им треба.

Ова не е метафора. Ова е опис на реалноста. Системот на “catch and release” — уапси, ослободи, заборави — стана стандардна оперативна процедура за голем број случаи на насилство со познати сторители.

IV. ПРАШАЊА НА КОИ ТОШКОВСКИ МОРА ДА ОДГОВОРИ

Редакцијата ги поставува следниве конкретни прашања кои бараат јавен одговор:

1. Зошто сторителите со повеќе дела во досието и натаму живеат слободно — без притвор, без ефективна казна?
2. Кој е одговорен за практиката на “дојавување” на осомничените пред нивно приведување?
3. Колку жртви биле притиснати да ги повлечат своите пријави, и кои службени лица биле вклучени во тој процес?
4. Дали постојат интерни истраги за полициски службеници кои ги информирале сторителите за поднесени пријави?
5. Зошто обвинителството не реагира на лица со серијски обрасци на насилство — и кој носи одговорност за таа инертност?

V. ДО КОГА?

Македонија не може да имплементира половични реформи. Не може да се борат против семејното насилство додека се толерира системско насилство на улица, во маало, во секојдневниот живот. Борбата против насилството е неделива — или се бориш против сите негови облици, или не се бориш воопшто.

Ова не е напад на личноста на министерот. Ова е барање за одговорност на системот. Граѓаните не бараат говори — тие бараат резултати. Бараат да знаат дека кога ќе пријават напад, нападачот ќе заврши зад решетки — а не дека ќе добие телефонски повик со предупредување.

Ова е македонското секојдневие. И да не нè чуди зошто жртвите молчат — кога системот кој треба да ги заштити ги учи дека тишината е нивна единствена безбедност.

Сашо Денесовски