ПЕТТЕ ТОНИ МАРИХУАНА ШТО ГО ТРЕСАТ БАЛКАНОТ: МАКЕДОНИЈА И СРБИЈА ВО ЗАЕДНИЧКИ МОЛK!На кого американската Агенција за борба против дрога (ДЕА) им ги помешала есапите?

Топ Вести - Слушај сега

Скопје/Белград – Додека македонското МВР редовно објавува соопштенија за секоја запленета саксија или грам марихуана од нелегалните плантажи, за петте тони дрога кои мистериозно завршиле во Србија – комплетна тишина. Ниту Скопје, ниту Белград не сакаат да зборуваат. Прашањето е: зошто?

Организирано молчење на двете држави

Необичното во оваа афера е синхронизираното молчење и од македонската и од српската страна. МВР на РСМ не дава никакви изјави, Агенцијата за разузнавање ќути, Царинската управа како да не постои. Од другата страна на границата – иста приказна.

Кога двете држави истовремено молчат за еден случај, тоа не е сопфаѓање. Тоа е стратегија.

Пет тони – не пет килограми

За да се разбере обемот на аферата: пет тони марихуана не се пренесуваат во ранец. Тоа се најмалку два-три полни камиони. Тоа е товар кој бара:

• Детална логистика
• Гранични премини или тајни патеки
• Соучесници на повеќе нивоа
• Сопствена или легално покриена документација
• Координација меѓу организирани групи

И сето тоа се случило во држава “покриена со камери”, како што самата власт се фали.

Каде се камерите, каде се контролите?

Македонија инвестираше милиони евра во:

• Видео-надзор на граничните премини
• Модерна опрема за Царината
• Системи за следење на сообраќајот
• Обуки за детекција на илегален промет

Па како тогаш пет тони марихуана помина како дух? Постојат неколку можности:

Прва опција: Товарот помина на легален гранични премин со фалсификувани или “уредени” документи. Тоа значи – корупција во Царината или полицијата.

Втора опција: Користени се планински или шумски патеки, далеку од oфицијалните премини. Тоа бара детално познавање на теренот и долга традиција на шверц.

Трета опција: Комбинација – дел легално, дел нелегално, со помош одвнатре.

Четврта опција – најзагрижувачката: Заеднички меѓудржавен координиран шверц, на кој американската Агенција за борба против дрога (ДЕА) му ги помрсила сметките.

Дали ДЕА ја разоткри операцијата?

Оваа опција објаснува зошто двете влади молчат како заковани. Ако станува збор за операција во која се вклучени државни структури од двете земји, тогаш молчењето не е случајно – тоа е принуда.

ДЕА има долга историја на операции на Балканот. Нивното присуство во регионот не е тајна. Ако американските агенти ја следеле оваа пратка и открилe врски кои водат до високи функционери во Скопје и Белград, тогаш настанува паника на врвот.

Во таков сценарио:

• Македонските власти не смеат да зборуваат зашто ризикуваат да признаат дека системот е корумпиран одозгора
• Српските власти молчат од истата причина
• ДЕА собира докази и чека вистинскиот момент да удри
• Локалните медиуми не добиваат информации затоа што истрагата е меѓународна и класифицирана или сака дас е сокрие.

Улогата на разузнавањето – прашање без одговор

Агенцијата за разузнавање на РСМ има мандат да ги следи овие случаи. Нивното молчење е најзагрижувачкото. Дали воопшто се вклучени во истрагата? Дали знаеле однапред? Дали некој од нивните луѓе е дел од приказната?

Или можеби најстрашното – дали разузнавачите на двете земји координираат заедничка операција која не е за борба против криминалот, туку за профит од него?

Медицински канабис – легална фасада за илегален бизнис?

Северна Македонија гордо го промовираше медицинскиот канабис како приказна за успех. Инвестиции, работни места, извоз. Но како се контролира производството? Како се следи секоја билка од фабриката до крајниот купувач?

Петте тони марихуана покажуваат дека или контролата не постои, или постои – но се гледа низ прсти. Или пак, најлошиот сценарио – легалните фабрики се користат како покривка за илегална трговија со благослов на оние кои треба да ја спречат.

Зошто баш сега молкот?

Синхронизираното молчење на Скопје и Белград доаѓа во момент кога:

• И двете држави се кандидати или аспиранти за ЕУ
• И двете се под притисок да покажат успеси во борбата против организираниот криминал
• И двете имаат проблеми со кредибилитетот на институциите

Ако афераот излезе на виделина, тоа не е само скандал – тоа е меѓународен срам кој може да ги врати двете држави години наназад во европските интеграции.

Народот има право да знае

Десет дена по аферата, македонскиот народ не знае:

• Кога е случајот откриен
• Кој го открил – локалните служби или ДЕА
• Дали има уапсени
• Дали истрагата е активна
• Кои институции се вклучени
• Каква е соработката со Србија
• Дали постои меѓународна димензија на случајот

Оваа афера не е само криминална хроника. Тоа е прашање на безбедноста на државата, на довербата во институциите, на кредибилитетот на земјата на меѓународен план.

Ако вистинската причина за молкот е страв од тоа што ДЕА може да открие, тогаш проблемот не се пет тони марихуана. Проблемот е дека државата е заробена од организираниот криминал кој функционира со заштита одозгора.

Вистината не може да се сокрие со молчење. Може само да се одложи. Но кога ќе излезе – а ќе излезе – ќе биде уште поразителна.

---

Редакција – Охридскај, Сашо Денесовски
Сите обиди за контакт со МВР, Агенцијата за разузнавање, Царинската управа и Министерството за надворешни работи останаа без одговор.