„Операција Блаце: Како ВМРО-ДПМНЕ ја режираше сопствената пропагандна претстава со Артан Груби”

Топ Вести - Слушај сега

 Кога „апсењето” изгледа повеќе како добредојде

Рано наутро на 23 февруари 2026, на граничниот премин Блаце се разигра сцена која само површно наликуваше на привредување на обвинет за проневера од 8 милиони евра. Артан Груби се шета пешки кон граничните службеници, лице му свети со насмевка, а полициски службеник – видливо несигурен – едвај успева да му постави лисици. Груби при тоа буквално му помага. Се смее. Позира.

Провладините медиуми набрзо пуштија видеото со ознаката „ЕКСКЛУЗИВНО” и наратив за „апсење”. Не „предавање”. Не „доброволен повратник”. Апсење. Оперативна акција. Триумф на државата.

Проблемот е еден: ниту еден дел од оваа слика не се совпаѓа со реалноста.

---

I. ПРАШАЊЕТО КОЕ НИКОЈ НЕ ГО ПОСТАВУВА ГЛАСНО: КОЈ МУ ДОЗВОЛИ ДА ЗАМИНЕ?

Пред да разговараме за „апсењето”, мора да се вратиме на почетокот. Артан Груби ја напушти Македонија во декември 2024 година – во период кога веќе постоеше истрага против него, а против него беше определена мерка забрана за напуштање на државата.

Тоа не е ситница. Тоа е фундаментален пропуст или – уште посериозно – свесна одлука на некој во синџирот на командување.

Кој конкретно го пропуштил на границата? Граничната полиција работи под МВР. МВР работи под Влада. Влада во тој период е предводена од ВМРО-ДПМНЕ. Системот за евиденција на лица со мерки забрана за патување постои, е автоматизиран и функционира. Тешко е да се верува дека поранешен прв вицепремиер, обвинет за осум милиони евра, може да мине преку граница поради техничка грешка.

Никој не бил казнет за тоа. Никој не бил разрешен. Никој не одговорал. Наместо тоа, 14 месеци подоцна, истата власт ни го сервира „апсењето” на Блаце како победа.

---

II. АНАТОМИЈА НА РЕЖИРАНА ОПЕРАЦИЈА

Погледнете ја хронологијата внимателно и ќе го видите образецот.

Груби се предава доброволно, пешки, на утрински часови – кога медиумските екипи веќе чекаат. Видеото е снимено уредно. Аголот е добар. Осветлувањето исто така. Полицијата е таму, но не во бројот соодветен за привредување на лице со меѓународна потерница – туку во бројот соодветен за фотогенична сцена.

Лисиците се ставаат со проблеми – а Груби им помага. Се смее. Се чини дека е на некоја забава, не на правосудна постапка.

Провладините медиуми го добиваат видеото – очигледно претходно организирано – и го пуштаат со „ексклузива”. Не „предавање” не „доброволно враќање” – туку „апсење”. Јазичниот избор е политички. „Апсење” имплицира акција на државата, успех на правосудниот систем, победа на власта. „Доброволно предавање” имплицира договор, спогодба, контролирано сценарио.

Наративот беше поставен пред Груби да стапне во затворска ќелија.

---

III. КУЌНИОТ ПРИТВОР КАКО ФИНАЛЕ НА ПРЕТСТАВАТА

По неколку часа во Шутка, Груби добива куќен притвор. Образложението е трипартитно: доказите се обезбедени, нема ризик од бегство бидејќи самиот се вратил, и – клучниот елемент – постојат безбедносни индиции поткрепени со известувања од надлежните органи.

Само неколку часа по пристигнувањето, МВР и АНБ веќе имаат безбедносна проценка. Документирана. Официјална. Доставена до Обвинителството. Кое Обвинителството веднаш ја прифатило и побарало куќен притвор.

Размислете за логистиката. Безбедносните проценки на АНБ не се пишуваат за десет минути. Тие вклучуваат анализа, потписи, внатрешни согласности. Дали е можно сето тоа да се случило за неколку часа – или документацијата беше подготвена однапред, паралелно со режирањето на сцената на Блаце?

Тоа е прашање кое јавноста мора да го постави. Не за да го одбрани Груби – тој не заслужува одбрана. Туку за да разбере дали институциите работат по правило или по договор.

---

IV. „ЛАЖНИТЕ ВЕСТИ” ВСУШНОСТ СЕ ПОЛОВИНА ВИСТИНА

ВМРО-ДПМНЕ јавно ги отфрла тврдењата дека постои договор помеѓу нив и Груби. Пратеникот Петрушевски истакна дека мерката е одлука на Обвинителството, а не политичка одлука на власта.

Технички – тоа е точно. Обвинителството формално ја предложило мерката. Судот ја потврдил. Процедурата е запазена.

Но процедурата може да биде запазена и сепак да биде инструментализирана. Прашањето не е дали формата е коректна – прашањето е кој ја обликувал содржината. Кој ги информирал медиумите пред апсењето? Кој организирал камери на Блаце? Кој обезбедил безбедносна проценка за неколку часа? Кој одлучил дека токму оваа вест ќе доминира со медиумскиот простор точно во моментот кога ВМРО-ДПМНЕ имаше потреба да ја пренасочи јавноста од сопствени проблеми?

Одговорот на овие прашања не е во соопштенијата на Петрушевски.

---

V. ДВОЕН СТАНДАРД ВО ЖИВО: БЕЗБЕДНОСТА НА ПРИВИЛЕГИРАНИТЕ

Кога Груби пристигнал во Шутка, изјавил дека се чувствува небезбедно. Специфично: се плашел од одредени притвореници – Албанци. Добил посебна ќелија, засилено обезбедување, специјален режим на исхрана поради Рамазан.

За неколку часа, АНБ и МВР испорачале проценка. Системот реагирал.

Паралелно, во истиот тој затвор денес стојат луѓе притворени за украдена торба, неплатена сметка, мало насилство. Тие немаат бивша вицепремиерска функција. Немаат адвокати кои можат да мобилизираат безбедносни проценки. Немаат провладини медиуми кои ќе го пренесат нивниот страв.

Нивната безбедност никогаш не станала предмет на АНБ документ. Нивниот страв никогаш не предизвикал специјален режим. Нивниот живот во притвор не е ексклузива ни на еден медиум.

Ова не е апстрактна правна критика. Ова е конкретна, документирана, демонстрирана нееднаквост пред законот во македонскиот правосуден систем – видена во реал тајм, пред очите на целата јавност.

---

VI. ПОЛИТИЧКАТА ЛОГИКА НА ЦЕЛАТА ОПЕРАЦИЈА

Зошто би сакала ВМРО-ДПМНЕ да го „реши” случајот Груби токму сега, токму на овој начин?

Одговорот лежи во поширокиот политички контекст. Во период кога ДУИ е во политичка агонија и повеќе не претставува сериозна закана, враќањето на Груби им служи на неколку цели истовремено.

Прво, ВМРО-ДПМНЕ ја зајакнува сопствената слика на „власт која работи” – апсиме корумпирани функционери, системот функционира, правдата е на дело. Второ, вниманието се пренасочува кон ДУИ и СДСМ, далеку од прашања поврзани со сопственото управување. Трето, со контролиран процес против Груби, власта го задржува клучот на наративот – она што ќе биде јавно, она кога, и она колку детално.

Куќниот притвор е совршено финале на оваа операција. Груби е формално под контрола на правосудниот систем – но комфорно. Безбедно. Далеку од можноста некој неконтролиран настан во затвор да направи несакан пресврт.

---

 Насмевката на Груби е пораката

Кога Артан Груби се смеел додека му ставале лисици на Блаце, тој не се смеел на полицијата. Тој не се смеел ни на правосудниот систем. Тој се смеел на нас – на граѓаните кои треба да веруваме дека тоа беше апсење.

Режирана сцена, подготвени камери, брза безбедносна проценка, куќен притвор за некој кој побегнал 14 месеци – сето тоа не мириса на правда. Мириса на договор во кој сите страни добиле она што го сакале, а единствениот губитник е довербата на граѓаните во институциите.

Груби е дома. Системот е задоволен. Камерите беа таму каде е договорено во вистинскиот момент. А вие – гледате ексклузива.

---

Анализата е аргументиран новинарски коментар базиран на јавно достапни факти, хронологија на настани и логички дедукции во јавен интерес. Не претставува правно утврдена вистина, туку повик за одговорност кон институциите.

Сашо Денесовски ,редакција Охридскај