КРАЖБА НА ДРЖАВЕН ИМОТ ВО ЈУНП ГАЛИЧИЦА: ДАЛЕКОВОДНИ СТОЛБОВИ НА АРМ И МВР ИСЕЧЕНИ, МЕТАЛОТ ПРОДАДЕН, РАДИОАКТИВНИОТ ОТПАД ЗАКОПАН

Топ Вести - Слушај сега

Охрид, февруари 2026 | Редакција Охридскаj

---

Група загрижени граѓани од село Трпејца до нашата редакција достави потресен документ со сериозни обвинувања за злоупотреба на јавен имот во заштитеното подрачје на Националниот парк Галичица. Редакцијата располага и со фотографски докази.

Што се случило?

Во текот на јули и август 2024 година, на локацијата Лакоски Гној во Галичица, биле демонтирани и исечени 15 далеководни метални столбови, сопственост на Република Северна Македонија, конкретно на Армијата на РСМ (АРМ) и Министерството за внатрешни работи (МВР). Столбовите биле дел од инфраструктурен систем кој обезбедувал електрична енергија за системот за набљудување и прибирање на податоци лоциран на Галичица, како и за поранешната полицискo-војничка караула на МВР и АРМ.

Ова значи дека со демонтирањето директно бил оневозможен или загрозен систем со стратешко и безбедносно значење за државата.

Кој стои зад ова?

Според наводите на граѓаните, во акцијата учествувале:

• Ѓуро Јовчески – вработен во ЈУНП Галичица, кој наводно физички ги извел работите
• Андон Бојаџи – наводно раководна фигура во ЈУНП Галичица која ги координирала активностите
• Антонио Додески – наводно претседател на НВО „Патагонија” Охрид и вработен во Горско-спасителната служба на Црвен Крст Охрид

Сите работи наводно биле изведени во договор и соработка, со јасна поделба на улоги. Особено загрижувачки е податокот дека организаторите самостојно обезбедиле целосна логистика и механизација – тешка опрема за сечење, спуштање и транспорт на веќе исечените далеководни столбови – што укажува на однапред планирана и добро организирана акција, а не на спонтана или случајна злоупотреба.

Размерите на штетата

Доколку се земе предвид дека еден челичен мрежаст поцинкован далеководен столб тежи помеѓу 3 и 8 тони, при демонтажа на 15 столбови зборуваме за до 120 тони челичен материјал – продаден на отпад. Покрај тоа, наводно е собран и продаден алуминиумски проводник во должина од приближно 30 километри – дополнително количество на материјал со значителна пазарна вредност.

Колку пари се заработиле? – Проценка на можната добивка

За да ја разбереме финансиската димензија на ова дело, редакцијата направи груба проценка на можната добивка врз основа на тековните цени на отпадни метали на пазарот во регионот во 2024 година.

1. Челични мрежасти поцинковани столбови – 15 парчиња

Земајќи просечна тежина од 5 тони по столб, 15 столбови изнесуваат приближно 75 тони челик, а во најлош сценарио и до 120 тони. Откупната цена на отпадно железо и челик во регионот во 2024 изнесуваше 0,15–0,25 евра по килограм.

Проценка за столбовите: 75.000 кг × 0,20 €/кг = ~15.000 евра Во екстремен случај (120 тони): ~24.000 евра

2. Алуминиумски проводник – 30 километри

Алуминиумскиот воздушен проводник тип ACSR (алуминиум засилен со челик), каков што се користи на ваков тип далеководи, тежи приближно 0,7–1,2 кг по метар. За 30 km (30.000 метри), тоа изнесува приближно 21 до 36 тони алуминиум. Откупната цена на отпаден електрично-технички алуминиум во регионот во 2024 се движеше помеѓу 1,00 и 1,50 евра по килограм.

Проценка за проводникот: 25.000 кг × 1,20 €/кг = ~30.000 евра

Вкупна проценка на можната криминална добивка:

Со други зборови – зборуваме за криминална добивка проценета помеѓу 40.000 и 67.000 евра, остварена преку уништување на државна инфраструктура чија замена – вклучувајќи проектирање, материјал и монтажа – би чинела државата неколку стотици илјади евра. Штетата нанесена на Република Северна Македонија е несразмерно поголема од остварената добивка.

Најтешкото: Радиоактивен отпад закопан во Галичица

Она што е особено алармантно и загрижувачко е тврдењето дека одредени компоненти на столбовите кои содржат радиоактивни материјали – кои не се предмет на откуп во собирните центри – биле закопани во ископана јама на територијата на Националниот парк Галичица. Ова претставува еколошки криминал со потенцијално долгорочни последици по почвата и подземните води, директна закана за природата на заштитено подрачје под надлежност на УНЕСКО, како и прекршување на бројни законски одредби за управување со радиоактивен отпад.

Планинската куќа – уште едно прашање

Граѓаните пријавуваат и дека планинската куќа кај Стара Галичица, сопственост на Паркот, во моментов ја користи Антонио Додески со Андон Бојаџи, наводно преуредена и користена како хотел, иако објектот е сопственост на паркот и не смее да биде употребен за комерцијални цели. Според наводите, куќата им е дадена за „други намери” од паркот, со што директно се злоупотребуваат јавни добра.

Апел до надлежните

Редакцијата Охридска располага со фотографии снимени на лице место – на кои се гледаат лицата, возилата и механизацијата која учествувала во акцијата, како и демонтираните далеководи – и истите се подготвени да ги достави до надлежните органи.

Со оглед на сериозноста на наводите, упатуваме итен апел до Министерството за внатрешни работи на РСМ, Јавното обвинителство за организиран криминал и корупција (ЈООКУ), Државниот инспекторат за животна средина и Управата за радијациона безбедност да постапат итно и без одлагање, да ја обезбедат локацијата, да ја испитаат закопаната јама и да ги утврдат сите лица и возила кои учествувале во она што граѓаните го опишуваат како организирана криминална активност на штета на државата и природата.

Редакцијата Охридска ги повикува надлежните органи да ја утврдат точната количина и вредност на украдениот материјал, и да ја квалификуваат целокупната штета нанесена на имотот на Република Северна Македонија.

---

Редакцијата Охридска ќе продолжи да го следи развојот на настаните. Сите наведени лица имаат право на одговор и ја повикуваме јавноста да се воздржи од самосудство до завршување на истрагата.

Контакт за дополнителни информации и сведоштва: редакција@охридскај.мк

Редакција Охридскај-Сашо Денесовски главен и одговорен уредник

П.С.Реадкцијата Охридскај е на располагање да им предаде додатен фото материјал и други сознанија на органите на прогон