Каква е состојбата на руската економија: Војната го претвори буџетот во инструмент за сервисирање на армијата

Топ Вести - Слушај сега

Руската економија влегува во длабока стагнација и криза предизвикана од санкциите, војната во Украина и прекумерните воени трошоци, со пад на прометот во надворешната трговија, куповната моќ на граѓаните и индустриските сектори, според денешната анализа на Олександр Левченко за Демостат.

- Advertisement -

Во контекст на економската криза во Руската Федерација, има пад на трговијата.

Вкупниот сообраќај на контејнерски товар во Русија е намален за 10,5 проценти во споредба со 2025 година, домашниот транспорт е намален за 13 проценти, набавката на странски производи се намалува, а падот на извозот е 4 проценти, според анализата на Демостат.

Причините се стагнацијата на економијата, санкциите и тешкотиите со меѓународните плаќања, како и екстремно високата цена на задолжување.

Според тоа, претприемачите ќе размислат десет пати пред да увезат нешто од странство, а речиси и да нема домашно производство. Сепак, за девизниот пазар, таквата аритметика има смирувачки ефект.

Падот на увозот ја намалува побарувачката за девизи, што доведува до очигледна стабилност или зајакнување на рубљата.

Огромните трошоци од војната во Украина брзо го исцрпуваат државниот буџет, лишувајќи ја транспортната инфраструктура од потребните инвестиции.

Падот од 15 проценти на увозот и намалувањето на транзитот сведочат за тоа како меѓународните санкции ја исклучуваат Русија од глобалните синџири на снабдување. Земјата се најде во длабока изолација – затворените пазари, технолошкото ембарго и комплицираните меѓународни плаќања ја прават надворешната трговија економски непрофитабилна, се истакнува во анализата.

Замената на увозот со домашни производи не успеа бидејќи „речиси и да нема домашни стоки“.

Купувачката моќ на населението се намали. Банкротите на поединци се зголемија за 32 проценти, неплатените кредити за 33 проценти во 2025 година, а до крајот на 2026 година се очекуваат рекордни 1,6 трилиони рубли задоцнети кредити.

Големите инвестиции во воената индустрија ја поттикнаа инфлацијата, референтната каматна стапка на Централната банка е 15,5 проценти, а кредитите се недостапни за бизнисите.

Даночната реформа од 2026 година вклучува зголемување на данокот на добивка на претпријатијата за 5 проценти, ДДВ од 20 на 22 проценти, намалување на прагот за поедноставениот даночен систем од 60 на 20 милиони рубли и укинување на преференцијалните режими – што доведе до масовни затворања на компании, премин кон сивата економија и слабеење на претприемништвото.

Војната го претвори буџетот во инструмент за сервисирање на армијата: трошоците за одбрана во 2025 година достигнаа 17 трилиони рубли (41 процент од сите расходи), создавајќи буџетска дупка од 5,7 трилиони рубли, која даночните промени ја пополнуваат со префрлање на товарот врз претприемачите и населението.

Пример за кризата е регионот Кузбас (индустрија за јаглен): производството на јаглен се намали за 7 проценти – на 15,8 милиони тони во јануари 2026 година; преработката за 7,9 проценти, извозот за 15,5 проценти.

Минатата година беа изгубени 4.000 работни места, а на околу 30 од 150 претпријатија им се закануваше затворање. Регионалниот буџет изгуби 36 милијарди рубли поради санкции, особено поради затворениот европски пазар од 2022 година и дополнителните ограничувања на САД во 2024-2025 година, како и зголемувањето на железничките тарифи за 50 проценти.

Економијата повеќе не функционира во интерес на населението, туку е во „негативен биланс“ – таа останува на површина преку воено производство, но ги уништува сопствените идни капацитети, со прогнози за забавување на растот на БДП на 0,5-1,5 проценти во 2026 година и ризик од рецесија, заклучува анализата на Демостат.