Истрага открива мрежа од Берлин до Рига

Топ Вести - Слушај сега

Европски компании, преку дупки во санкциите, ѝ испорачувале суровини на Русија што можат да завршат во муниција и во погонски горива, тврди „Киев Индипендент“ во сопствена истражна сторија. Со други зборови, средствата се клучни за финансирање на руската војна во Украина.

- Advertisement -

Медиумот пишува дека мрежата води од слободното пристаниште во Рига до адреси во Берлин поврзани со поранешен офицер на руската воена разузнавачка служба.

Според написот, во срцето на шемата се наоѓа руската „Delfin Group“, петрохемиски гигант основан во 1990-тите. Компанијата увезува адитиви за моторни масла, мазива и големи количини глицерин. Дел од тие супстанции имаат двојна намена. Глицеринот може да се користи за синтеза на нитроглицерин. Тој е клучна состојка во експлозиви и во погонски средства.

Врски од Берлин до Рига

Истрагата покажува дека „Delfin Group“ управува со широка мрежа посредници во Европската Унија. Германската компанија „B.L.W. Handel“ организирала логистика за испораки кон Русија. Таа претходно била регистрирана на адреса поврзана со Олег Еременко, санкциониран поранешен офицер на ГРУ.

Во Латвија, компанијата „Vega Stividors“, сместена во слободното пристаниште во Рига, испорачала десетици милиони килограми глицерин од почетокот на инвазијата врз Украина. Нејзиниот промет пораснал од околу 30 милиони евра во 2021 на 41 милион евра во 2022 година.

Латвиската „Bio-Venta“ извезла 18.000 тони глицерин во периодот 2022–2023 година преку истата рута.

Крајниот сопственик е Јанис Аустринш, зет на латвискиот политичар Аиварс Лембергс. Лембергс има деловни врски со санкционираниот руски олигарх Дмитриј Мазепин, сопственик на „Уралчем“.

Зголемен увоз, „хуманитарна помош“

Податоци од јавни набавки од 2015 година покажуваат дека Glycerine.ru, поврзана со мрежата, директно снабдувала глицерин до Казанската фабрика за барут. Таа фабрика произведува околу 70% од рускиот барут и е под меѓународни санкции.

Архивирана верзија од веб-страницата на Glycerine.ru рекламирала употреба на глицерин во динамит и во безчаден барут. Увозот на глицерин кај „Delfin Distribution“ се зголемил за повеќе од 245% меѓу 2021 и 2023 година.

Претседателот на „Delfin“, Питер Сорокин, од декември 2024 до март 2025 година учествувал во испораки на „хуманитарна помош“ на фронтот. Пратките вклучувале беспилотни летала и системи за електронско војување, во соработка со Фондацијата за помош на ЦСКА и партијата Обединета Русија.

Има санкции за нафта, нема за суровини

И покрај бројните пакети санкции за Русија од Европската Унија, синџирите за снабдување со суровини останале пропустливи. ЕУ ги таргетирала големите одбранбени компании, но помалите посредници останале надвор од листите, сугерира истрагата.

Експертот за меѓународна безбедност Марија Чухнова предупредува дека следната фаза од санкциите мора да ги опфати суровините.

– Мора да се таргетираат суровините што ја поддржуваат воената економија на Русија – од манган и памучна пулпа до титаниум и хемиски прекурсори – изјавила Чухнова.

Слепи точки за долга војна

Роман Стеблиски од Советот за економска безбедност на Украина додава дека сегашниот пристап остава „слепи точки“.

– Ограничувањата се применуваат само на одредени производи и компании. Така се изоставуваат стоки со потенцијал за двојна употреба – рекол Стеблиски.

Кристофер Харисон од непрофитната организација „Деклептократија“ нагласува дека санкции кон клучен кинески производител на адитиви би имале сериозен ефект.

– Модерната машинерија не може да функционира без мазивни средства. Русија не може да има механизирана армија без нив – изјавил Харисон.

Според истрагата, ниту еден субјект на „Delfin“ во Русија, Латвија или Германија не се соочил со санкции од ЕУ. Украина санкционирала дел од нив во 2023 година.

Без проширување на контролите врз хемикалии и прекурсори, европските пазари може и натаму индиректно да ја хранат руската воена машина.