Фер пред камери, галоп во реалноста,тоа е институционален цинизам на највисоко ниво

Топ Вести - Слушај сега

Постојат вистини кои се кажуваат пред очите живо, и вистини кои се кријат зад завеси од убаво. Премиерот Христијан Мицкоски одржа средба со трговците и излегова пред камерите со порака дека постигнале заеднички заклучок за фер цени. Но надвор од заложбата празнина, секојдневниот живот говори друго — цените галопаат.

Претстава насловувана фер

- Advertisement -

Имаше нешто поетски неправедливо во таа слика: премиер седи на маса со трговците, рацете се потпишуваат, и потоа во народот се пушта пораката дека се договориле за фер цени. Но нема обврзувачки механизам. Нема санкции. Нема проверка. Постоји само послаба, оптимистичко протнато во воздухот.

Кога премиерот на која било земја излегува од средба со трговците со порака дека се постигнал заеднички заклучок за фер цени — тоа е исто како актер кој се поклонува дека одиграл улога во трагедија, па сепак очекува овации. Прашањето кое никој не го постави останува неодговорено: кои се конкретните мерки, роковите, санкциите? Без одговори, пораката е само декорација за медиумите.

 Маглата на инспекторатот

А потоа дојде и изјавата дека Државниот пазарен инспекторат кој открил дека кај трговците со нафтени деривати нема никакви нерегуларности — туку само мали недостатоци. Ова е можеби најциничниот дел од целата приказна: институција основана за да штити,ги заштитува тие кои треба да ги контролира.

Граѓанинот кој секојдневно полни резервоар или оди во пазар не нужен на службен оценувач да му каже дали цената е висока. Тоа го чуствува на својата кошница, во својот семејен буџет, во секојдневно зголемување на цените на основните прехранбени производи. И никаква прес-конференција не може да ја избрише таа болка.

„Сложни Калуѓери и во петок мрсат.“ — Народната мудрост овојпат е во пракса. Институциите кои треба да штитаат од злоупотреба, самите стануваат соучесници во заштитата на оние кои злоупотребуваат.

 Кого сакаат да направат будали?

Постоји нешто длабоко недостојно во тоа што на хартија се нарекува фер. Да се одржи средба, да се направат слики, да се изјави дека е постигнато заедничко разбирање ,тоа е класично управување си перцепција  нашето време. Не управување со реалноста , управување со восприемањето на реалноста.

Но граѓаните не се будали. Секоја домаќинка која со пресметана потрошувачка корпа иде во пазар. Секој возач кој во петок собота полни резервоар. Секое семејство кое се прашува дали овој месец цената на основни продукти  ќе пораснат ,тие ги познаваат секојдневните лаги на власта. И никој не може да ги избрише тие лаги со една слика од маса.

Поразително е и тоа што оваа ситуација не е изолирана — таа е дел од образец на однесување каде институциите избираат да легитимизираат неодговорност на корпорациите, наместо да ги заштитаат интересите на потрошувачите.

 Она што навистина треба да се случи

Наместо фото-сесии со директори на маркети, македонското општество има право да бара отчетност, не шоу:

→  Транспарентна методологија за формирање цени на основните прехранбени производи и горивата.

→  Независна работа на ДПИ — со реални санкции за прекршувачите, не со символични опоменувања.

→  Јавно обелоденување на маржиите на профит кај трговците, особено кај монополистите и олиграсите.

→  Парламентарен надзор врз ценовната политика, со редовни извештаи до јавноста.

→  Механизам за заштита на потрошувачите кој навистина функционира — не само на хартија.

ЗАКЛУЧОК

Средбата на премиерот Мицкоски со претставниците на маркетите е политичка претстава без суштина. Сеењето магла преку заеднички заклучоци без правна сила, комбинирано со инспекторски извештај кој не наоѓа никакви проблеми таму каде што секој граѓанин ги гледа секој ден ,тоа е институционален цинизам на највисоко ниво. Граѓаните заслужуваат одговорност, не шоу.