„Автопатот во темнина: Каде завршуваат парите на македонскиот народ?”Четири браника наместо еден — 40 милиони евра во семејна фирма

Топ Вести - Слушај сега

Четири браника наместо еден — 40 милиони евра во семејна фирма

- Advertisement -

Македонија го гради најскапиот автопат на Балканот, можеби и пошироко. Тоа веќе не е тајна — тоа е срам кој одамна ги надмина границите на скандалот и стана нормала. Но нормалата денес добива нова димензија: загубата не само што не запира — таа активно се надградува, тивко, методично и далеку од погледот на јавноста.

Добредојдовте на автопатот Охрид—Кичево. Патот кој не води никаде — освен во нечии џебови.

Четири браника наместо еден: Кој издаде наредбата Коце Трајаноски?

Основниот идеен проект предвидувал поставување на еден одбоен браник. Стандардно, функционално, доволно. Но некој — преку ноќ, без јавна расправа, без транспарентна одлука — решил поинаку. Наместо еден, поставете четири.

Кој го донел тоа решение? Врз основа на каков технички елаборат? Кој го потпишал измениот проект? Дали постои воопшто документација за таа промена или таа се случила онака како што се случуваат многу работи во оваа земја — усно, телефонски, во коридор?

Кога ќе се помножи должината на трасата со цената по метар и со четирикратниот браник — сметката е јасна: околу 40 милиони евра дополнителни средства. А фирмата која ја добила работата, според информациите до кои дојде нашата редакција, се наоѓа во директна фамилијарна врска со висок функционер на актуелната власт.

Без јавен повик. Без конкуренција. Без образложение. Само резултат — десетици милиони евра во приватна каса, а сметката ја плаќаат граѓаните.

Мачкини очи: Заборавени или намерно изоставени?

Секој возач знае дека одбојните браници без рефлектирачки мачкини очи ноќе се практично невидливи. Тоа не е естетски недостаток — тоа е безбедносен пропуст со потенцијално фатални последици. На европските автопати ова е стандард кој не се дискутира.

Но еве ја поантата: мачкини очи се наплатуваат посебно. Дополнително. Накнадно. По цена од наводно четири евра по парче — а на целата траса зборуваме за илјадници парчиња. Уште еден „заборавен” детал кој случајно чини уште неколку милиони евра.

Дали станува збор за неспособност или за систем? Затоа што ако е систем — секој „заборавен” детал е нова фактура, нова пригода, нова ноќна одлука во коридор. А јавноста добива сметка без спецификација.

Информативна табла после бандерата: Архитектура на апсурдот

Ако некој се прашуваше дали станува збор за неорганизираност или за нешто подлабоко — еве конкретен детал: информативни сообраќајни табли се поставени позади бандерите. Не пред. Назад.

Ова не е грешка на работник — ова е грешка на систем кој нема надзор, нема контрола и нема одговорност. Сега прашањето е класично македонско: дали ќе се преместат бандерите или таблите? Или ќе се измисли трето решение кое ќе чини дополнителен милион?

Секоја корекција на лошо испланирана работа е нова фактура. И некој тоа многу добро го знае.

Систем без јавни повици, со фамилијарни победници

Моделот е препознатлив до болка. Јавни пари, приватна корист. Измени на проекти без документација. Фирми поврзани со власта кои победуваат на набавки кои никогаш јавно не се распишале. Детали кои „се заборавале” во основниот проект за да се наплатат накнадно.

Ова не е грешка во системот. Ова е системот.

Македонскиот граѓанин плаќа данок, плаќа патарина, плаќа со неизграден автопат со години — а на крај плаќа и за браник кој никој не го нарачал јавно, и за мачкини очи кои „случајно” биле изоставени, и за табли кои ќе мора да се преместат.

Барање за одговор

Редакцијата бара јавни одговори на следното: Кој го потпишал решението за промена од еден на четири браника? Дали постои технички елаборат за таа промена? Во каква врска е добитната фирма со актуелни политичари? Зошто мачкини очи не биле дел од основниот проект? Кој ќе ја сноси одговорноста за погрешно поставените информативни табли?

Ако власта има одговори — нека ги даде јавно. Ако нема — тоа е исто толку јасен одговор.За Надвозник-пеља кај Требениште нахнадно, додатни потрошени пари кој требаше да се покријат преку Бехтел и Енка,сега како ќе се правда промаженоста?

Автопатот Охрид—Кичево требаше да биде симбол на развој. Стана симбол на она за кое оваа земја не може да излезе од место: пари без контрола, одлуки без транспарентност и одговорност која секогаш завршува — никаде.

Сашо Денесовски