АВТОПАТОТ КИЧЕВО-ОХРИД: УШТЕ ЕДЕН АНЕКС, УШТЕ ЕДНА ВЕТУВАЧКА СКАЗНА БЕЗ КРАЈ, ИЛУЗИЈА ВО ДВИЖЕЊЕ

Топ Вести - Слушај сега

По единаесет години градба, шест свечени пуштања на „завршени” делници и над половина милијарда евра потрошени пари, Македонија повторно добива нов анекс, нов рок и нови „непредвидени” трошоци. Анекс број 8 на договорот со кинескиот изведувач „Синохидро” предвидува дополнителни 186 милиони евра и „конечен” рок — 31 мај 2027 година. Но прашањето кое јавноста има право да го постави гласи: Дали овој пат е поинаку?

- Advertisement -

Бројките кои не се собираат

Рокот од 151 дополнителен ден звучи прецизно на хартија. Во реалноста, на теренот работат околу 210 работници донесени од Бангладеш и тројца-четворица кинески инженери. Со таква работна сила, само неотпочнатите галерии кај Ботун — сложени конструкции кои бараат интензивна тешка механизација, геотехничка стабилизација и квалификуван кадар — не можат да се завршат во шест месеци. Ова не е политичка оценка, туку инженерска реалност.

Кога надзорот — Градежниот институт Македонија — вели дека „предложениот рок е реално остварлив, условен со добра организација”, тоа е еуфемизам за: доколку сè оди совршено. Во градежништвото, особено на проекти со свлечишта, тунели и сложена инфраструктура, „совршено” е исклучок, не правило.

186 милиони евра — но за што точно?

Официјалното образложение наведува: 14 галерии, еластична одбојна ограда по европски стандарди, паралелни пристапни патишта и контролен центар за тунели. Меѓутоа, овие ставки не се нови откритија — тие биле познати уште од Анекс 3 (2018) и Анекс 6 (2024).

Меѓу потешките прашања останува клучката Требениште. Според достапни информации и теренски набљудувања, оваа сообраќајна јазол-точка е проектно промашена — погрешно поставена во контекст на идното поврзување кон Струга, кракот кој е официјално откажан. Ако тој крак се реализира преку Бехтел и Енка, клучката ќе мора да се препrojektира или целосно да се препише — трошок кој, според неформални процени, само за оваа точка надминува 100 милиони евра. Тие пари, очигледно, во анексот не се видливи, или пак се „скриени” во пошироката ставка.

Дополнително, звучните бариери донесени до магацините кај Требениште стојат неупотребени. По кој проект се набавени? Дали постои проектна документација? Дали јавноста некогаш ќе добие одговор?

Шесто свечено пуштање — и кое следно?

Досегашниот модел на реализација е транспарентен во својата нетранспарентност: делница се „пушта” свечено со министри и камери, иако се работи за привремено двонасочно движење низ една коловозна лента. Потоа следи тишина, потоа нов анекс. По сè изгледа дека истото претстои и со клучката Требениште — свечено пуштање, двонасочен сообраќај низ еден коловоз, и соопштение дека „40 километри се завршени”.

Ова не е завршување. Ова е сценографски менаџмент на неуспех.

Прашањата кои чекаат одговор

Јавноста заслужува конкретни одговори на конкретни прашања:

Прво — која фирма го добила договорот за изградба на инфраструктурата во регионот на Демир Хисар, колкав е договорот и дали постои врска со проектот Кичево-Охрид?

Второ — кој е одговорен за тоа што во 2013/2014 не се направени геотехнички истражувања, иако тоа е основен предуслов за секој планински коридор?

Трето — дали постои независна ревизија на реализираните 557 милиони евра, и зошто надзорниот орган не побарал такво нешто?

Четврто — кој ќе одговара ако до 31 мај 2027 автопатот повторно не биде завршен?

Заклучок

Анекс број 8 не е решение. Тоа е одложување на решението, оправдано со технократски јазик и политичка самодоверба. Вицепремиерот Николоски е „задоволен со динамиката” — но динамика без рок, без одговорност и без независна контрола не е динамика. Тоа е илузија на движење.

Македонската јавност — и македонскиот даночен обврзник — заслужуваат нешто повеќе од осмо ветување.

Текстот е базиран на официјалниот нацрт-анекс, парламентарните материјали и теренски набљудувања.