КАДЕ СТЕ?! ФФМ И ВЛАДАТА НЕ СМЕАТ ПОВЕЌЕ ДА МОЛЧАТ

Фудбалот требаше да биде витешка игра. Место каде припадноста, класата и карактерот се мерат со резултат, а не со политичка протекција. Но во Македонија, барем по она што го видовме во последните денови, фудбалот одамна престана да биде спорт , тој стана инструмент. Проширување на политичкиот простор со дресови наместо гласачки ливчиња, со стадиони наместо митинзи, со скандирања наместо програмски ветувања.

Прославата на ФК Врадар по освојувањето на шампионската титула немаше да биде спорна доколку беше само спортска. Шампионот заслужува да слави. Но она што следеше , написите, пораките, провокативните истапи , ги надминаа сите рамки на нормалното спортско однесување и влегоа длабоко во политичкото.

Неделковски: Поет на поделбата, Мегафон на нетрпеливоста

Миленко Неделковски не е новост. Тој е конзистентен во своето: деценија и пол на поларизирачки наративи, националистичка реторика и јавни истапи кои постојано го тестираат  и пробиваат , прагот на прифатливото. Тоа е неговиот бренд. Тоа е неговата публика. И тоа е неговата функција во политичкиот екосистем.

- Advertisement -

Она кое го направи во контекстот на прославата на Врадар не е изненадување , тоа е образец. Написите и коментарите кои следеа по титулата беа точно она што се очекува од него: тенденциозни, провокативни, наменети да поделат, да разгораат, да ескалираат. Не да слават фудбал — туку да користат фудбал.

ФФМ: Федерација или Фикција?

Фудбалскиот сојуз на Македонија има обврски. Не само административни , морални. Кога на или по натпреварување се случуваат инциденти, кога јавниот простор е натоварен со навредлива реторика поврзана со спортски настан, федерацијата е должна да реагира. Брзо. Јасно. Недвосмислено.

Три дена , 72 часа , и молк. Ниту соопштение. Ниту осуда. Ниту најава на истрага. Тоа не е административна бавност , тоа е институционален избор. Изборот да не се реагира исто е реакција. Изборот да се молчи е порака. И таа порака гласи: ова е прифатливо.

Кога федерацијата молчи пред политички обоена прослава, таа де факто ја легитимизира. Кога не постапува по вознемирувачка реторика, таа праќа сигнал до сите идни актери: може да се повтори. Нема последици. Фудбалот е слободна зона за политичка манипулација.

Владата: Соучесник преку Молк

Уште потешко е молкот на Владата на Република Северна Македонија. Државата има надлежност, инструменти и , пред сè , одговорност да се огласи кога спортот се злоупотребува за поларизација. Особено во период кога земјата се наоѓа во сложен процес на евроинтеграции и внатрешна консолидација.

Наместо тоа , тишина. Можеби удобна тишина за оние кои политички профитираат од Врадар, кои го сметаат клубот за своја придобивка, свој успех, свој капитал пред гласачи. Кога политиката е сопственик на клубот , не само во финансиска, туку во симболичка смисла , тогаш шампионската титула е нивна пропаганда.

Политиката Пред Витешката Игра: Симптом на Подлабока Болест

Она кое го гледаме со Врадар не е изолиран случај. Тоа е симптом. Македонскиот фудбал со децении страда од иста болест: клубовите не се спортски проекти , тие се политички подружници. Нивните успеси не се резултат на визија, академии, методологија , туку на поддршка, врски, пари со нејасно потекло и заштита од институции кои треба да бидат неутрални арбитри.

Во такви услови, „шампионот” не е нужно најдобриот тим. Тој е тимот со најсилна политичка заштита. Тоа е корупција на самата суштина на спортот. И кога народот тоа го гледа, кога го чувствува, кога го знае , тогаш фудбалот ја губи функцијата на единство и катарза, и станува уште еден извор на цинизам и неверба.

Неделковски во тој систем не е аномалија , тој е логичен производ. Кога политиката ги поставува правилата во фудбалот, тогаш политичкиот коментатор кој го слави тој фудбал само го заокружува кругот. Симбиоза: политичарот го штити клубот, клубот му дава легитимитет на политичарот, коментаторот го амплифицира триумфот, институциите молчат , и кругот се затвора.

Каде сме стигнати како држава?

Прашањето не е академско. Оваа случка е огледало. И огледалото покажува некои непријатни работи.

Покажува држава во која институциите реагираат селективно , или воопшто не реагираат , во зависност од тоа чии интереси се во прашање. Покажува медиумски и јавен простор во кој провокацијата е наградена со видливост, а умереноста е казнета со тишина. Покажува спортска федерација која очигледно не ги има алатките , или волјата , да го заштити интегритетот на натпреварувањето.

И покажува јавност која повеќе не е изненадена. Тоа е можеби најтажниот дел: нормализацијата. Кога скандалот повеќе не е скандал, кога навредата повеќе не шокира, кога молкот на институцијата повеќе не фрустрира , тогаш сме стигнале до точка на колективна капитулација пред она кое не смееме да го прифатиме.

Текстот претставува аналитичко-критички коментар базиран на јавно достапни информации и јавни настапи. Изразените ставови се аналитичка оценка на институционалното однесување и јавниот дискурс.

Сашо Денесовски