„Најефтиниот” автопат кој никој не го видел,наградна игра „пронајдете три километри неизграден автопат“.

Потпретседателот на Владата Александар Николоски неодамна изјави дека автопатот Кичево–Охрид е „сè уште најевтиниот автопат кој се гради во Македонија” , 13,5 милиони евра по километар, вкупно 760–770 милиони евра. Оваа изјава звучи импресивно. Проблемот е во тоа што импресивните бројки не градат патишта. Граѓаните ги градат.

Бројките се точни. Контекстот е изоставен.

Да, 13,5 милиони евра по километар е помалку од 21 милион. Но споредбата служи за да ја релативизира суштинската катастрофа , автопатот кој требаше да биде готов пред години, на кој 20 километри ги работи кинеската компанија „Синохидро” со динамика која, според самиот министер, „не е на она ниво на кое очекуваме”, а Ексим банката веќе еднаш одбила да финансира дополнителни 175 милиони евра. Зошто? Затоа што претходна влада потпишала документ дека дополнителни средства нема да бидат потребни. Тоа не е технички пропуст — тоа е системска неодговорност со пари на граѓаните.

- Advertisement -

Математика на изгубеното

Николоски самиот признава: „Доколку беше изграден навреме, ќе беше помалку.” Колку помалку? Тоа никој не го вели јасно. Во земја каде инфлацијата и трошоците за градежни материјали константно растат, секоја година задоцнување се мери во десетици милиони евра дополнителни трошоци. Загубата не е апстракција , таа паѓа директно врз граѓанинот кој плаќа данок.

37 километри завршени, 34 во функција

Оваа реченица, изречена рамнодушно, е всушност скандал сам за себе. Три километри изграден пат кој не се употребува. Граѓаните возат низ Македонија без употребни дозволи, бидејќи ,цитат : „за жал, употребни дозволи не се давале за голем дел од патиштата во Македонија.” Ова не е техничка белешка , ова е признание дека државата изградила инфраструктура без да ја легализира. Чие е тоа правно и кој е одговорен доколку се случи несреќа на нелегализиран пат?

„Касперскиот автопат” , невидлив за оние кои го платиле

Охридско-кичевскиот автопат постои во буџети, во договори, во изјави на министри , но не и во секојдневниот живот на жителите кои со децении чекаат брза врска помеѓу Охрид и централна Македонија. Патот е „најевтин” само на хартија. За туристот кој застанал во колона на регионалниот пат  во јули, тој едноставно не постои.

УНЕСКО, Ќафасан и кракот кај Требениште

Паралелно тече и прашањето за Коридорот 8 и барањата на УНЕСКО, поради кои четворица министри и двајца градоначалници патувале до Париз, а финалниот одговор се очекува дури во јуни. Во меѓувреме, испаѓа дека изграден инфраструктурен крак кај Требениште , дел кој подоцна бил исфрлен од проектот на конзорциумот „Бехтел и Енка” , значел милиони евра фрлени залудно. Погрешно планирана железничка пруга, погрешно трасиран автопат  и секој пат, новата власт ги обвинува своите претходници. Одговорноста никогаш не пристигнува.

Заклучок

Критичкото новинарство не бара вина по секоја цена , бара одговорност по секој потрошен евро. Прашањата кои остануваат без одговор се едноставни: Кој го потпишал документот до Ексим банката и дали е одговорен за тоа? Кога точно ќе добие употребна дозвола постоечкиот дел на автопатот? Зошто три изградени километри не се во функција, а во реалност не се три се многу повеќе? И, конечно , кога граѓанинот од Охрид ќе може да вози до Кичево без да се прашува дали автопатот постои само на прес-конференција?

Автопатот не е „најевтин” додека граѓаните продолжуваат да плаќаат за нешто незавршено. Најевтиниот автопат е оној кој е готов.

С.Д.