Хрватска и БиХ наскоро ќе потпишат договор за Јужна интерконекција

Топ Вести - Слушај сега

Меѓувладиниот договор меѓу Хрватска и БиХ, кој треба да обезбеди имплементација на проектот за поврзување на гасните мрежи на двете земји, е во завршна фаза и треба да биде потпишан најдоцна за два до три месеци, најави министерот за енергетика, рударство и индустрија на Федерацијата БиХ, Ведран Лакиќ.

- Advertisement -

Меѓувладиниот договор е неопходен предуслов за почеток на имплементацијата на големиот енергетски проект наречен Јужна интерконекција, што значи изградба на нов гасовод во БиХ кој би бил поврзан со постојната гасна мрежа во Хрватска преку Посушје и Загвозд.

„Веќе ја започнавме постапката за потпишување меѓународен договор меѓу БиХ и Хрватска. Планот е договорот да се потпише во Дубровник во април и овој проект конечно и формално да започне“, изјави Лакиќ за телевизијата на Федерацијата БиХ (FTV). Договорот треба да биде потпишан на ниво на Советот на министри на БиХ и хрватската влада.

Во интервју за порталот „Слободна Босна“, тој истакна дека крајот на 2027 година е крајниот рок за спроведување на целиот проект. Тој рече дека ова не е произволен временски рок, туку стратешка неопходност, бидејќи тогаш ќе стапи на сила одлуката на телата на Европската Унија целосно да го забранат увозот на фосилни горива, односно гас од Русија, од кој БиХ сега е целосно зависна.

Лакиќ објасни дека во исто време се подготвуваат измени на Законот за јужна интерконекција, кој беше усвоен од парламентот на ентитетот во јануари минатата година.

Треба да се променат одредбите што дефинираа како проектот ќе го спроведува компанијата „БХ Гас“ од Сараево, на што ХДЗ БиХ се спротивстави од самиот почеток, барајќи основање на сосема нова компанија со седиште во Мостар.

На крајот, беше постигнат политички договор со посредство на амбасадата на САД проектот да се довери на американска приватна компанија.

„Политиката е отстранета од Јужната интерконекција. Професијата се занимава со тоа“, рече Лакиќ, додавајќи дека верува оти не треба да има политички проблеми.

Лакиќ потврди дека доделувањето концесии сега останува моделот на кој се работи, а предуслов за ова е законот за концесии што веќе постои во Федерацијата.

Тој потврди дека, покрај изградбата на гасоводот, се разгледува и изградбата на три гасни електрани, бидејќи тоа е единствениот начин целиот проект да биде финансиски одржлив со оглед на релативно малиот број потрошувачи кои би го користеле овој извор на енергија.

„Ова не беше барање од инвеститори, туку од министерството. Ако немаме големи потрошувачи на гас, нема кој да плати за инфраструктурниот проект, па на крајот тоа би паднало на товар на граѓаните“, рече тој.

Според претходно објавените информации, ќе бидат изградени најмалку три гасни електрани, сосема нови во Мостар, додека постојните електрани на јаглен во Какањ и Тузла ќе бидат преориентирани. Вкупниот инсталиран капацитет треба да биде 1.200 мегавати.

Директен интерес за реализација на овие проекти изразија американските компании AAFS Infrastructure and Energy LLC и градежниот гигант Bechtel.

Тие исто така нудат да го преземат управувањето со аеродромите во Сараево и Мостар, додека Бехтел би можел да биде вклучен во изградбата на автопатската делница на Коридорот V помеѓу Сараево и Мостар на најтешкиот дел, што вклучува изградба на тунел долг десет километри низ планината Прењ.