Хелсиншкиот комитет предупредува на ескалација на говорот на омраза во говорите на Милорад Додик: Ги преминува границите на легитимната политичка дебата

Топ Вести - Слушај сега

Хелсиншкиот комитет за човекови права изрази длабока загриженост за, како што наведува, ескалацијата на говорот на омраза во јавните говори на претседателот на СНСД, Милорад Додик, во последните неколку дена, предупредувајќи дека таквата реторика сериозно ги загрозува меѓуетничките односи, социјалната стабилност и фундаменталните демократски вредности во Босна и Херцеговина.

- Advertisement -

Во соопштението се истакнува дека низа јавни говори на Додик содржат отворена генерализација и стигматизација на цели заедници, употреба на навредливи и погрдни термини кон членовите на една нација, како и елементи на историски ревизионизам. Според Хелсиншкиот комитет, ваквите говори претставуваат повторен и препознатлив модел на говор на омраза и политичка дехуманизација што оди подалеку од опсегот на легитимната политичка дебата и влегува во сферата на правната и политичката одговорност.

Јавната употреба на навредливи етнички и религиозни квалификации, вклучително и термини што имаат долга историја на понижување и поттикнување на омраза, беше оценета како особено неприфатлива. Хелсиншкиот комитет нагласува дека кога таков јазик го користи лице со највисока политичка моќ, тој не делува како приватно мислење, туку како порака што свесно ги нормализира навредите и ги продлабочува општествените поделби.

Во соопштението, исто така, се предупредува дека последиците од таков говор не влијаат само на оние кои се директно насочени, туку и му штетат на српскиот народ на долг рок, бидејќи придонесуваат за политичка и меѓународна изолација, го оштетуваат угледот на целата заедница и ја наметнуваат логиката на постојан конфликт како наводно единствена политичка опција, наместо институционален дијалог, стабилност и развој.

Хелсиншкиот комитет смета дека говорот на омраза во овој случај не е инцидент, туку свесно користен политички инструмент за одвлекување на вниманието од вистинските проблеми на владата, како што се системската корупција, демографската криза, злоупотребата на јавните ресурси, колапсот на институциите и отсуството на владеење на правото.

Тие, исто така, потсетуваат дека таков говор не може да биде заштитен со слобода на изразување според меѓународните стандарди. Меѓународниот пакт за граѓански и политички права и Европската конвенција за човекови права и основни слободи експлицитно забрануваат јавно застапување на омраза што поттикнува дискриминација, непријателство или насилство, особено кога доаѓа од јавните власти.

„Кога нема одговори на прашањата за корупција и одговорност – се произведува омраза. Кога нема напредок во економијата и животниот стандард на граѓаните – се произведува страв. Кога владата го губи легитимитетот – се создаваат непријатели“, се вели во соопштението.

Хелсиншкиот комитет вели дека Босна и Херцеговина и нејзините граѓани не смеат да бидат заложници на политиката што преживува преку конфликти и поделби и дека нема алтернатива на политичкиот дијалог во институциите на БиХ. Секоја политика што свесно го поткопува дијалогот, предупредуваат тие, претставува директен напад врз уставниот поредок, демократските процеси и основните права на граѓаните.

Конечно, Хелсиншкиот комитет за човекови права ги повика надлежните обвинителства и регулаторните тела, во рамките на нивните законски овластувања, активно да ги следат и правно да ги оценуваат ваквите јавни изјави и да преземат мерки за заштита на јавниот интерес, уставниот поредок и основните права на сите граѓани.