Дипломатски напор во сенка на кризата во Киев

Американски и украински претставници денес во Флорида започнаа нов круг преговори за завршување на руската војна во Украина, повеќе од три години по нејзиното избувнување. Состанокот го водат државниот секретар Марко Рубио, специјалниот пратеник Стив Виткоф и Џеред Кушнер, зет на Доналд Трамп. Украинската делегација ја сочинуваат началникот на армијата Андриј Хнатов, министерот за надворешни работи Андриј Сибихa и шефот на Советот за безбедност Рустем Умеров.

Оваа средба доаѓа во момент кога Киев трпи сериозен воен и политички притисок. Русија интензивно го напаѓа енергетскиот систем на земјата, а градовите остануваат без струја со часови. Изминатиот викенд беа убиени најмалку шест лица во низа напади со беспилотни летала и ракети.

Украински безбедносни извори потврдија дека Киев стои зад нападите врз два танкера со руска нафта во Црното Море, кои наводно прекршувале санкции. Во меѓувреме, САД го ревидираа својот почетен мировен предлог што беше остро критикуван како преголем отстапок кон Москва. Според дипломатски извори, новата верзија предвидува разговори само врз основа на постојната фронтна линија, без признавање на окупираните територии.

- Advertisement -

– Украина нема да прифати да се откаже од својот суверенитет и право на членство во Европската Унија и во НАТО – изјави украинскиот претседател Володимир Зеленски, најавувајќи дека „резултатите од претходните преговори во Женева сега треба да бидат доработени“.

Средбата во Флорида се одвива во сенка на политичка криза во Киев. Главниот преговарач и шеф на кабинетот на Зеленски, Андриј Јермак, поднесе оставка откако антикорупциските служби извршија претрес во неговиот стан.

Американскиот пратеник Виткоф по состанокот треба да патува во Москва, каде се најавени консултации со рускиот претседател Владимир Путин. Изворите во Вашингтон тврдат дека разговорите ќе продолжат во рамките на поширок дипломатски пакет во кој посредуваат и европските партнери.

Францускиот претседател Емануел Макрон ќе го прими Зеленски во Париз, додека шефот на француската дипломатија Жан-Ноел Баро изјави:

– Мирот е достижен ако Путин се откаже од идејата за обновување на Советската империја. Во спротивно, Русија ќе се соочи со нови санкции и засилена поддршка за Украина.

Во напис за британскиот „Телеграф“, поранешниот командант Валериј Залужни предупреди:

– Избрзан мир би значел пораз и губење на независноста. Ефикасни безбедносни гаранции се услов за секој договор.

Оригиналниот американско-руски план од 28 точки беше изготвен минатиот месец од Кирил Дмитриев, специјалниот претставник на Путин, и Виткоф. Во него се повикува Украина да се повлече од градовите што ги контролира во источниот регион Донбас, да ја ограничи големината на својата армија и да не се приклучи на НАТО.

Планот беше сменет по американско-украинските средби во Швајцарија на 23 ноември и сведен на 19 точки.  По преговорите, страните потврдија дека секој иден договор треба целосно да го почитува суверенитетот на Украина и да гарантира траен и праведен мир, забележа Укринформ.