Забрана за енергетски пијалоци за малолетници: Експертите предупредуваат на ризици

Откако беше испратено предупредување од основно училиште во Горажде за загрижувачко зголемување на потрошувачката на енергетски пијалоци кај учениците, федералниот претставник Суада Халиловиќ покрена иницијатива до Владата на Федерацијата БиХ и неколку ресорни министерства. Целта е јасна – законски да се забрани продажбата на овие пијалоци на малолетници.

Слични мерки веќе се усвоени во голем број европски земји, вклучувајќи ги Литванија, Латвија и Шведска, додека регионот само што почна да размислува за такви потези. Дали Босна и Херцеговина може да го следи тој пат?

На оваа тема за Н1 зборуваше д-р Елма Куџовиќ, раководител на Институтот за јавно здравје при Институтот за здравје и безбедност на храна.

- Advertisement -

„Ова не е безопасен проблем – неопходно е законодавство“
– Апсолутно го поддржувам воведувањето законска забрана за продажба на енергетски пијалоци на деца и млади. Ова не е безопасна работа и може да има долгорочни последици по здравјето на децата. Ја поздравувам иницијативата на училиштето кое го препозна проблемот и презеде акција, како и претставникот Халиловиќ, кој започна институционален одговор – рече Куџовиќ.

Тој додава дека оваа иницијатива може да биде „ветер во грб“ за здравствените работници поактивно да се вклучат во едукацијата и превенцијата.

– Здравствените работници не само што можат, туку мора да бидат и главни заговорници на ваквите промени. Децата се во фаза на интензивен раст и развој, а токму тогаш се најранливи на состојките во енергетските пијалоци – предупредува тој.

Кои се здравствените ризици за децата?
Д-р Куџовиќ наведува дека главен проблем се состојките како кофеинот, тауринот, шеќерот, но и разните суплементи како женшен, гуарана, витамини.

– Кофеинот е особено опасен во високи дози. Додека една шолја кафе има 120-140 mg кофеин, некои енергетски пијалоци може да содржат и до 200 mg. Одредени производи кои пристигнаа на нашиот пазар во 2023 година имаа исклучително високи концентрации – посочува тој.

Тауринот, според неа, дополнително го забрзува влегувањето на кофеинот во крвотокот, што може да предизвика аритмии, забрзано чукање на срцето и други нарушувања на кардиоваскуларниот систем.

– Ова не е исто како забрзано чукање на срцето после физичка активност. Станува збор за вештачки предизвикана состојба која дополнително го оптоварува телото – додава тој.

Покрај тоа, присуството на шеќер, јаглерод диоксид, бои и витамини растворливи во масти дополнително му штети на дигестивниот систем и киселоста на желудникот.

Законски измени со стручна поддршка
Д-р Куџовиќ заклучува дека Босна и Херцеговина мора да го следи примерот на европските земји и систематски да го штити здравјето на децата.

– Професијата е таму за да обезбеди поддршка, информации и насоки. Носителите на одлуки имаат одговорност да дејствуваат брзо и ефективно, рече таа.