23.9 C
Ohrid
Monday, May 23, 2022

Дали новото откритие на астрономите реши мистерија стара 40 години?

НАЈЧИТАНО

Новооткриен тип на ѕвездена експлозија може да ни помогне подобро да ги разбереме термонуклеарните настани на мртвите ѕвезди.

Новите феномени се нарекуваат микрони и се случуваат на површината на белите џуџести ѕвезди кои активно голтаат материјал од близок бинарен придружник (други ѕвезди). Акумулацијата на материјалот на белото џуџе резултира со локализиран термонуклеарен излив, или микрон.

Тие експлозии се видени како согоруваат десетици до стотици трилиони фунти ѕвезден материјал за часови, велат астрономите. Ако ова е тешко да се замисли, тоа е еквивалентно на неколку милијарди Големи пирамиди во Гиза или околу една илјадити дел од масата на Месечината, објаснуваат научниците.

Феноменот го доведува во прашање нашето разбирање за тоа како се случуваат термонуклеарни експлозии кај ѕвездите. Мислевме дека го знаеме тоа, но ова откритие сугерира сосема нов начин да ги постигнеме, вели астрофизичарот Симоне Скаринги од Универзитетот во Дурам во Велика Британија, пренесува Zimo.
Белите џуџиња во блиските бинарни системи можат да функционираат како термонуклеарни експлозивни машини. Белото џуџе е она што е познато како „мртва“ ѕвезда, односно преостанатото колабирано јадро откако ѕвездата од главната серија остана без гориво и го исфрли нејзиниот надворешен материјал. Други ѕвезди од овој тип, во различни класи на маси, вклучуваат неутронски ѕвезди и црни дупки.

Јадрото на белото џуџе е многу густо. Белите џуџести ѕвезди имаат маса до 1,4 пати поголема од масата на Сонцето, спакувани во сфера со големина на Земјата. Многу од нив може да се најдат во бинарни системи.

Во некои ретки случаи, околу 10 од нив се идентификувани во нашата галаксија, бинарните системи се доволно блиску за бело џуџе да одвои материјал од друга ѕвезда, што резултира со таканаречена повторлива нова.

Додека двете ѕвезди се вртат една околу друга, помалото, погусто и помасивно бело џуџе извлекува материјал – првенствено водород од својот пар. Овој водород се акумулира на површината на белото џуџе, каде што се загрева.

Повремено, масата станува толку голема што притисокот и температурата на дното на слојот се доволни за да предизвикаат термонуклеарна експлозија, насилно исфрлајќи го вишокот материјал во вселената. Таа експлозија се нарекува нова. Микронова, открија Скаринги и неговиот тим, е како помала верзија на оваа експлозија.

Истражувачите беа првите што идентификуваа бело џуџе кое емитува микрон во податоците од телескопот TESS за лов на егзопланети. TESS е оптимизиран да наоѓа многу мали варијации во осветленоста кај ѕвездите со егзопланети во орбитата; Егзопланета која минува пред ѕвезда предизвикува многу мало затемнување.
Во податоците на TESS, тимот откри микрони кога пронашол краток блесок на светлина од бело џуџе, а не затемнување. Ова поттикна потрага по слични настани кај други бели џуџиња. Пронајдени се вкупно три рафали, од кои третата, по последователни набљудувања, доведе до откривање на дотогаш непознато бело џуџе.

Но, блицовите беа премногу мали за да бидат нови, кои се многу посилни и подолготрајни. Затоа, тимот тргна да најде сценарио кое би можело да ги објасни набљудувањата. Откриле дека најверојатното објаснување е микронот, нов вид на експлозија во вселената.

Кога бело џуџе со силно магнетно поле е во близок бинарен систем, може да цица материјал од својот придружник. Магнетното поле го спроведува овој материјал до половите на белото џуџе, каде што се акумулира за на крајот да предизвика ерупција, слична (но помала во обем) од типичното ново бело џуџе.

За прв пат видовме дека водородната фузија може да се случи и на локализиран начин. Водородното гориво може да се содржи во основата на магнетните полови на некои бели џуџиња, така што фузијата се јавува само на тие магнетни полови. Ова води до експлозија на микрофузиони бомби, кои имаат околу еден милион дел од моќта на новата експлозија, па оттука и името микрони, вели астрономот Пол Грот од Универзитетот во Радбауд во Холандија.

Резултатот од ова истражување би можел да реши децениска мистерија. Имено, едно од белите џуџиња, во бинарниот систем на ТВ Колумбе, беше забележано дека покажува слични блесоци во последните 40 години. Слични експлозии биле пријавени на други високо магнетизирани бели џуџиња во текот на годините.

Ова откритие сугерира дека микроните би можеле да бидат доста вообичаени, но астрономите ќе треба да соберат повеќе набљудувања за да ги разберат подлабоко. Тоа само покажува колку е динамичен универзумот. Овие настани можат да бидат доста чести, но затоа што се толку брзи што е тешко да се фатат на дело, вели Скаринги.

- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img
- Advertisement -spot_img

СПОРТ

НАЈНОВО